Leraren In Actie WORD NU LID

Ouders: word wakker

Onderstaand opiniestuk van LIA stond in De Volkskrant van 3 november 2010

Ouders en leraren moeten gaan strijden voor onderwijskwaliteit


In 1985 begon de afbraak van het voortgezet onderwijs. De zogenaamde HOS-nota zorgde ervoor dat leraren veel minder gingen verdienen. Leraren betaalden zelfs om te mogen werken. Op eigen kosten in je eigen vakantie op excursie - het moest maar, want je wilde het je leerlingen niet onthouden.
 
Vandaag de dag verdient een universitair opgeleide leraar volgens het Centraal Planbureau 23 procent minder dan de gemiddelde universitair opgeleide. Tweedegraders verdienen 11 procent minder dan de gemiddelde hbo'er.
 
De leerling van vandaag plukt de wrange vruchten van dit beleid. In de bovenbouw havo/vwo wordt op dit moment al één op de drie lessen gegeven door iemand zonder de vereiste papieren. Op de vmbo's in de grote steden staat een vijfde van alle leraren onbevoegd voor de klas. De vorig jaar door de overheid opgezette website bevoegd.nl biedt slechts achterhaalde, bewust onvolledige en misleidende informatie. Door het ontbreken van enigerlei consequentie voor scholen is de site een papieren tijger.
 
Met gediplomeerde leraren presteren leerlingen aanmerkelijk beter, zo bleek onlangs uit onderzoek van Jaap Dronkers. Vandaag de dag worden vwo-leerlingen echter in toenemende mate voorbereid op hun eindexamen door mensen die zelf geen vwo hebben gedaan, en krijgen havo-leerlingen hun wiskunde gedoceerd door iemand die zelf geen hbo-studie heeft gevolgd.
 
Binnenkort gaat een grote groep gediplomeerde leraren met pensioen. Scholen zijn vrij deze lessen te laten geven door wie dan ook. De school hoeft de ouders hierover niet in te lichten. De inspectie knijpt een oogje toe. Het ministerie van OCW werpt een rookgordijn op door ongediplomeerde leraren of studenten in de tabellen mee te rekenen als 'gekwalificeerd'.
 
Wat gaat de nieuwe regering doen? De regering doet aan symboolpolitiek door een bezuiniging op de onderwijssalarissen te verdoezelen met de kreet 'prestatiebeloning'. Uit onderzoek is echter gebleken dat prestatiebeloning niet leidt tot een hogere kwaliteit van het onderwijs.
 
Het kabinet-Rutte verslechtert bovendien de arbeidsvoorwaarden voor leraren door de vakantie met een week in te korten en dat idee te presenteren als werkdrukvermindering. Scholen krijgen wel een boete als zij in kwantitatief opzicht tekortschieten (te weinig lessen), maar niet als zij in kwalitatief opzicht tekortschieten. Leraren worden er moedeloos van te zien hoe goed onderwijs steeds maar weer te grabbel wordt gegooid.
 
En wat doen de ouders? Zij betalen belasting voor degelijk onderwijs. Zij hebben er recht op te weten wat er met hun geld gebeurt en wat hun kind er op school voor terugkrijgt. Maar ouders slikken alle antwoorden en schijnoplossingen van de overheid voor zoete koek.
 
Echte verandering is pas mogelijk als ouders en leraren samen gaan strijden voor kwaliteit. De nieuwe wet op de medezeggenschap geeft ouders meer mogelijkheden dan voorheen om kwaliteit te eisen. Alleen aankloppen bij de scholen is echter niet genoeg, omdat die vaak ook maar roeien met de riemen die ze hebben. Ouders zullen samen met leraren bij de politiek moeten hameren op kwaliteit.


Peter Althuizen is voorzitter van Leraren in Actie



Reacties

Ik ben benieuwd wanneer de eerste ouder gaat procederen, omdat zoon- of dochterlief gezakt is, na les te hebben gehad van onbevoegde leraren.
Zeker na het onderzoek van Dronkers, heb je dan als ouder simpelweg een punt, lijkt me.

bonemine | 03-11-2010 22:06:18  

Of al in 'n eerder stadium. Blijven zitten in de onderbouw of vanuit de havo/vwo-brugklas naar de havo moeten wegens te lage cijfers kan ook 'n reden zijn voor ouders om eens te kijken hoeveel van de twaalf leraren die hun kind lesgaven eigenlijk de vereiste opleiding hebben gedaan.

Ik kan me voorstellen dat ouder- en leerlingenraden ook kritischer gaan kijken naar de besteding van het schoolbudget. Moet er wel een nieuw vak "Drama" komen of een tweetalige afdeling, als de school het bestaande onderwijsprogramma al niet goed kan verzorgen?

Wat houdt die nieuwe wet op de medezeggenschap eigenlijk in?

Assurancetourix | 03-11-2010 22:22:19  

Peter, gefeliciteerd met je mooie en duidelijke stuk in een landelijk dagblad. Dat er maar vele hartekreten van LIA mogen volgen!

Wie ooit in een gymnasiumklas zat, heeft ongetwijfeld het mooie spreekwoord opgedaan: gutta cavat lapidem, non vi, sed saepe cadendo. De druppel holt de steen uit, niet door kracht, maar door vaak te vallen.

Dat besef houdt mij optimistisch.

Hannes Minkema | 04-11-2010 12:24:03  

Als eerste is een comliment op z'n plaats. Zoals Peter terecht stelt: "De leerling van vandaag plukt de wrange vruchten van dit beleid". Ik sluit me hier graag bij aan.

Waar ik me ook graag bij aansluit, is het strijden voor kwaliteit. Ook scholieren zijn een actor in de Wet Medezeggenschap en hebben medezeggenschap. En het LAKS zal dit op landelijk niveau doen.

Steven de Jong, voorzitter LAKS

Steven de Jong | 04-11-2010 16:09:19  

Dergelijke stukken publiceerde ik voorheen ook. Wat ze hebben opgeleverd: niets. Onderwijs is sinds mensenheugenis al een sluitpost van de begroting. Doordat onderwijsgevenden zich vaak van alles op de mouw laten spelden, het hoofd afwenden of zijn verzand in cynisme, en ouders traditioneel pas aan de bel trekken wanneer hun kroost met onvoldoendes thuiskomt of dreigt te doubleren, verandert er niets. Ik realiseer me, dat niemand op een dergelijke nihilistische bijdrage zit wachten, maar ik draai al lang genoeg mee om te weten waarover ik het heb. Dat laat onverlet dat ik bewondering heb voor de moed van dhr. Althuizen.

Rob | 04-11-2010 17:08:59  

Peter Althuizen breekt een lans voor meer kwaliteit in het onderwijs. Met name het tekort aan leraren dwingt tot een herbezinning op de uitgangspunten. Er is in de vier decennia sinds het vorige tekort aan docenten een situatie gegroeid waar weinig docenten gelukkig mee zijn. Bovendien is elke crisis niet alleen een probleem, maar ook een kans. Laat zulk een grote crisis niet onbenut voorbij gaan.

De huidige toestand is veroorzaakt door meerdere partijen: politici, ouders, leerlingen, belastingbetalers. Nu moeten leraren niet de fout maken datgene te willen opknappen wat al die partijen hebben aangericht. Het streven verantwoordelijkheid te nemen is edelmoedig. Is het ook wijs? Als de docent zich ten volle voor die kar laat spannen, wil hij meer dan hij aan kan. Alle overige partijen zouden daar geen moeite mee hebben. Een ‘kalt gestellte’ docentenbond is hun probleem niet.

Tientallen jaren produceerden universiteiten en hogescholen een enorm overschot. Daardoor was er ruim aanbod van docenten. Goede docenten zijn altijd veeleisend. Dat is lastig voor directies, voor ouders, voor leerlingen. Niemand zit op zulke mensen te wachten. Bij een overschot echter was er geen risico van kwaliteitsleraren. Er ontstond een toegeeflijk en inschikkelijk type docent.

Een gezond lerarentekort moet je omarmen als een geschenk uit de hemel. Nu kun je eindelijk wat doen. Stel bijvoorbeeld twee divisies van onderwijs in. In de eerste divisie werken bevoegde leraren en zitten louter leerlingen die zijn geselecteerd op prestatie. Bovendien komen de 30% ergsten qua gedrag niet binnen in de eerste divisie. Het restant aan docenten en leerlingen verenigt zich in de tweede divisie. Zulk een politiek is veertig jaar niet mogelijk geweest, wegens dat vervloekte overschot aan docenten. Voor jou tien anderen, als je wat te eisen had. Nu kan het. Dit is een gouden kans.

Piet | 05-11-2010 01:14:42  

Maak als bond een register van bevoegdheden. Ieder moet kunnen zien wie er bevoegd zijn. Dan kan een directie geen spelletjes meer spelen rond bevoegdheden. Maak een register van scholen. Voordat een docent zich klem zet door verhuizen en financiële verplichtingen, moet hij kunnen beoordelen wat de kwaliteit van een school is. Hoe tolerant is de school voor verwaarlozing van het huiswerk of voor wangedrag? Aankomende docenten moeten het tijdig weten.

Kortom, laat dit gouden moment voor de toekomst van het leraarsvak niet verloren gaan, door je te veel te laten meetrekken door belangen die uiteindelijk elders moeten worden behartigd. De leraar is Jezus Christus niet. Hij hoeft de ontstane janboel niet op te knappen. Er is nu een kans op veeleisend leraarschap. Laat die niet verloren gaan. Veeleisende leraren zullen een beter leven hebben. Het onderwijs zal meer kwaliteit krijgen. Het een gaat met het ander samen. En de buitenwacht zal leren dat goed onderwijs iets is wat je moet verdienen, niet iets waar je passief recht op hebt.

Piet | 05-11-2010 01:18:24  

@ Piet

Denk je werkelijk dat er iets met je voorstellen en ideeën gedaan zal worden? Ja? Wie gaan daar dan iets aan doen, denk je? Jij? Valse hoop, kerel. Als er al gehoor aan wordt gegeven, dan is 't alleen maar retoriek. Er is ook helemaal geen lerarentekort. Hoe kóm je daar in vredesnaam bij? In het mbo is het bijvoorbeeld een puinhoop van jewelste, a.g.v. incompetent personeel. Zie jij wel eens mbo-vacatures in de krant staan? In het middelbaar onderwijs wordt het tekort steeds vaker op dezelfde wijze opgelost. De politiek dekt het zelfs af. En jij blijft beweren dat er een tekort is? Maak jezelf niet gek. Behoor jij ook tot die eerstegraders die zich wijs hebben laten maken dat ze straks moeiteloos naar een LD-functie kunnen? Wat een onnozelheid toch.

Tamara | 05-11-2010 07:49:29  

Fout Tamara,

de vorming van elitescholen is slechts een kwestie van tijd. Vroeg of laat zal de markt zich storten op het inmiddels volledig gedebiliseerde voortgezet onderwijs en ouders die weten wat er aan de hand is en die echt wat voor hun kinderen over hebben gaan kiezen voor die elitescholen. Piet en ik zullen er als de eersten bij zijn om daar te gaan werken. Blijf jij maar zitten waar je zit, Tamara!

Jopie! | 05-11-2010 08:27:41  

Piet en Jopie!, komt het jullie voor als op zichzelf wenselijk of als noodsprong, om onderwijs van de eerste en van de tweede garnituur te creëren?

Wat zou dat voor de Nederlandse samenleving betekenen, als we een Verelendung van het huidige publieke onderwijs toestaan tot een 'tweede divisie' waarin we de zwakste leraren en dito leerlingen opsluiten, om zo ruimte te creëren voor kwalitatief hoogstaand privaat onderwijs of een selectieve 'eerste divisie' (die we dan beter de Mattheüs-divisie kunnen noemen)?

Willen we die kant wel op?

Zo ja, waarom dan niet hetzelfde principe toegepast op de gezondheidszorg? Mensen met ongezond gedrag en een goedkope verzekering gaan dan naar matige ziekenhuizen waar ze met halfopgeleide medici en eenvoudige diagnostieken en therapieën te maken krijgen. Daarnaast de succeswijken met gezonde mensen, die naar de betere ziekenhuizen kunnen met betere dokters en faciliteiten, omdat ze de hogere premie kunnen betalen.

Ik geloof dat ik aan zulk cynisme nog niet toe ben.

Hannes Minkema | 05-11-2010 10:22:55  

@ Hannes Minkema

Geheel eens.

@ Jopie!

De zoveelste non-oplossing waarmee het lekker scoren is op een forum als dit.

Ik weet de oplossing ook niet die alle ellende in het onderwijs teniet zou kunnen doen. Maar wat me steeds meer begint te irriteren is dit zinloze, want schijnheilige, gebrul door een kliek die zich op fora zoals die van BON en LIA voortdurend laat horen. Op alles heeft men een antwoord, de ene na de andere suggestie wordt er gedaan, er wordt met van alles gedreigd, maar het heeft nog nooit tot enige verbetering geleid.

Ik was ooit een actieve protesteerder. Schreef stukken in de landelijke bladen over wat er allemaal aan schortte in het onderwijs. Als er gestaakt moest worden, was ik erbij; als er ergens verzet tegen moest worden anagetekend, stond mijn handtekening eronder. Daarmee zette ik me wel op afstand, want op mijn school was daar weinig animo voor.
Later heb ik mijn kop in de wind gegooid en onder meer geweigerd om nog langer eerstegraads lessen te geven voor een flutsalaris (lees: schaal 10). Het heeft me niet alleen de hoon van mijn schaal-12 collega's opgeleverd, maar ook een arbeidsconflict met de directie. Na verloop van tijd werd ik aan de kant gezet, d.i. met eervol ontslag de laan uitgestuurd.

Tegen politiek en bestuurders leg je het als individu uiteindelijk af. Dergelijke lieden zijn er in getraind om recht te praten wat krom is. En zolang onderwijzend Nederland niet unaniem, instede van anoniem, zijn rug recht, verandert er niets en zullen digitale klaagmuren zoals die van BON en LIA tot in lengte van jaren worden volgeklad met dat wat er allemaal anders zou moeten in het onderwijs.

Succes!

Rob | 05-11-2010 12:16:31  

Hannes,

jij misschien niet,maar ik zie op deze manier echt niet meer hoe Nederland zijn welvaartsstaat nog kan handhaven. Hoe je het ook wendt of keert, we hebben voor onze innoverende industrie mensen nodig met sprankelende ideeën, mensen die innovatief kunnen werken, mensen die markten weten te ontdekken en ga zo maar door. Dat soort mensen heeft (helaas) wel een gezonde kennis- en vaardigheden-basis nodig en die willen Piet en ik hen bieden. En dat gaat niet met al die achterlijke onderwijsvernieuwingen van de laatste decennia. Een voorbeeld: ik geef o.a. chemie. In mijn Havo5-boek staat een bladzijde met drie regels informatie en een plaatje dat 85% van de bladzijde dekt met een roestend schip. Bijschrift: roesten moeten we voorkomen. Ik vraag vervolgens aan mijn leerlingen of ze behoefte hebben aan een dergelijk plaatje? Men zegt dan in koor: Ach meneer, dat is voor de Randstad bedoeld. Ik weet vervolgens genoeg. Alle informatie over het onderwerp die de leerlingen wél nodig hebben ontbreekt, die info mag ik hen geven. En wat gebeurt er dan elders: NIETS, helemaal niets. Men moet het met die drie regels doen! Hiervan bestaan nu duizenden voorbeelden in ons VO - onderwijs: Wat een leerling in Appelscha of Delden niet wíl kennen, hoeven in het hele land allen niet meer te beheersen. Geweldig, zo komen we er wel! En U verdedigt dit? Ik zie voor dit onnozele land nog maar een oplossing: Elitescholen, waar "captains of industry" en verwante mensen worden opgeleid. Nemen wij dat niet op, dan doet het buitenland dit wel, getuige de vele, vele ouders die hun kinderen inmiddels naar België doen.

! Tekst aangepast door moderator

Jopie! | 05-11-2010 12:25:21  

Jopie
Een kleine kanttekening bij de reactie van Jopie (5-11, 12:25). Beoordeling van gedrag moet vrij zijn van willekeur. Vooroordelen jegens groepen, bijvoorbeeld, mogen er geen rol in spelen. Kinnesinne tussen individuen of een enkel gedenkwaardig incident tussen docent en leerling evenmin. Maak een lijst met gedragstypen en ken aan elk type een getal toe. Alle leerlingen krijgen een cijfer. Over de cijfers van alle docenten samen neem je een gemiddelde. Geen willekeur. Wel een harde en zakelijke beoordeling.

Rob.
Zolang er voor ieder legio anderen zijn, wordt de lastige docent uitgerangeerd. Wie overblijven, zijn de inschikkelijke typen. De docent leert te slikken. Wacht maar op een gezond tekort. Dan komt de tijd van voor 1970 terug. Toen was beoordeling van gedrag heel normaal. De school was veel harder voor de leerling. Nederland was destijds trots op zijn onderwijs, wat het als het beste ter wereld beschouwde.

Minkema
In BON en LIA komen opleiders van leraren evenals docenten uit het veld. Hun belangen zijn niet gelijk. Universiteiten en hogescholen streven naar maximalisatie der aantallen. Het veld moet buigen. Daar heb je de overvoerde markt. Er slapen in BON en LIA twee geloven op een kussen. Het zal kiezen worden. Opleiders van docenten, wier streven het is door een groot aanbod de status quo te continueren, verliezen het uiteindelijk. Jongeren trappen er niet meer in. Het veld zal winnen.

Piet | 05-11-2010 15:44:18  

Piet, ik vind dat je maar een rare karikatuur schetst van lerarenopleiders. Ik herken me in geen enkel van de punten die je noemt. Bovendien lijkt me een goede lerarenopleiding rechtstreeks in het belang van leraren, en daardoor ook van leerlingen. Ik zie de dichotomie die jij hier schetst als onrealistisch en je toekomstscenario daarom als uit de lucht gegrepen.

Heb je het Kamerdebat over onderwijs vandaag gevolgd? Het lijkt me dat LIA en de beroepssector van leraren beter andere prioriteiten kan kiezen dan lerarenopleiders als categorie te verketteren.

Hannes Minkema | 10-11-2010 13:05:28  

Met oprispingen komt niemand een stap verder. Laten we het zakelijk houden. Lerarenopleiders streven naar ruim aanbod van docenten. Ook hun werkgever staat voor ruim aanbod. Docenten in het veld gaan al decennia gebukt onder een overschot. Hun arbeidsomstandigheden zijn beneden alle peil. Mijn vraag is: Kan dat opleiders van leraren eigenlijk wel ene moer schelen?

Piet | 10-11-2010 15:28:31  

@Piet. Vergelijk de situatie van de opleiders eens met die van de leraren. Kunnen leraren er wat aan doen dat ze te weinig tijd (dat is dus geld) krijgen om hun werk echt goed te doen? En gaan dan de leerlingen klagen bij de leraren? Of zouden ze een niveautje hoger moeten klagen?

Ik vermoed dat veel opleiders net zo gefrustreerd raken/zijn van al die beknottingen als de leraren.

De boodschap is dus: richt je pijlen op de afbrekers van ons onderwijs.

Idze | 10-11-2010 16:39:34  

Piet, je eerste 2 zinnen zou ik geschreven kunnen hebben en ik zag graag dat je ze zelf ook ter harte neemt.

De volgende 2 kan ik niet anders opvatten dan dat jij lerarenopleiders valse motieven in de schoenen schuift. Die schuif ik er weer uit. Als ik een luie lerarenopleider was, dan komt het me praktisch beter uit een groepje van 5 studenten te begeleiden dan een groep van 15. Maar voor het onderwijs is het toch een stuk beter als zich 15 nieuwe, goede kandidaten melden voor mijn vak dan 5.

Net als op school. Een wiskunde-B-klasje van 10 leerlingen is heerlijk werken en prima te begeleiden en ze komen allemaal goed terecht, maar voor de samenleving en de wiskunde is het toch echt beter als zich 30 leerlingen melden voor wiskunde-B. Nog beter voor samenleving en wiskunde zou het zijn als zich 50 leerlingen melden en je maar 40 plekken hebt: dan kun je de beste uitkiezen. Het nadeel is dat er dan 10 moeten afvallen. Wat is nu het belang van de wiskundeleraar.

Dat kun je weer vergelijken naar de lerarenopleiding. Voor scholen is het gunstiger als ze uit een ruim arsenaal aan gekwalificeerde sollicitanten de beste kunnen uitkiezen. Dat is ook goed voor de onderwijskwaliteit. Maar voor gekwalificeerden die niet uitgekozen worden, is het balen. En voor alle leraren is hun onderhandelingspositie over arbeidsvoorwaarden beroerd. Dat was de situatie tussen pakweg 1980 en 1990.

Die situatie is geleidelijk omgedraaid, maar OCW en de scholen verhinderen dat gekwalificeerde leraren daar voordeel uit trekken. Ja, werk heb je wel; maar de arbeidsvoorwaarden en werkomstandigheden verslechteren. Doordat we toestaan dat werkgevers de beroepseisen verlagen, daalt de onderwijskwaliteit én de onderhandelingspositie van leraren. Dan hebben we dus 2 keer niks. Geen wonder dat de sector leegloopt, en in hoofdzaak wordt aangevuld met de laagst opgeleide leraren van Europa, winkeldochters v.d. crisis.

Dacht je nu echt dat lerarenopleiders dát als ideaal hebben? Dan ken je ons slecht.

Hannes Minkema | 11-11-2010 09:33:36  

Beste Minkema,

Ovidius zei het al: Gutta cavat lapidem, non vi sed saepe cadendo. De druppel holt de steen uit, niet door geweld, maar door dikwijls te vallen.

De boodschap dat er meer leraren nodig zijn wordt verspreid, niet door kracht van argumenten, maar door eindeloze herhaling. Ik zal die boodschap nu niet tegenspreken, niet omdat ik haar geloof, maar omdat de kwestie me verveelt.

Waarom lopen zo velen weg uit het leraarsvak? Waarom vluchten anderen in leerplanontwikkeling, waar tenslotte een uiterst beperkte vraag naar is? Waarom wordt alom gewerkt in groepjes, ook al leidt dat massaal tot meeliften? Waarom blijven jongeren weg uit het leraarsvak? Omdat Nederlandse jongeren, in grote groepen samengepakt, de meest ergerlijke hufters zijn. Daar heb je precies het taboe waar ten tijde van het overschot aan docenten geen discussie over mogelijk was. Nu zijn er te weinig leraren. Nu kun je dus selecteren op gedrag. Het zal van au gaan, reken maar.

Piet | 11-11-2010 13:18:29  

Piet, je sluit niet aan op de discussie. Je gaat bijvoorbeeld niet in op mijn verzet tegen jouw beeldvorming over lerarenopleiders. Je steekt een rotje aan en holt daarna weg.

De kwestie van het tekort aan voldoende échte leraren verveelt je. Wat jou verveelt of niet is geheel jouw zaak. Maar laat LIA dan wat LIA aanbelangt.

De vragen die je in je laatste alinea stelt, zijn belangrijke vragen. Mijn antwoord luidt anders dan het jouwe. Ik verketter geen lerarenopleiders, en ik verketter al helemáál geen leerlingen die ik als 'ergelijke hufters' neerzet. Onder leerlingen is een zeer bescheiden percentage dwarsdrijvers, dat zal ik niet ontkennen. Maar om de Nederlandse jongeren daar in het algemeen voor uit te maken, dat vind ik ronduit belachelijk.

Het is niet mijn wens dat jij moet lesgeven aan leerlingen die je categorisch als 'ergelijke hufters' beschouwt; het lijkt me niet goed voor je gezondheid. Maar meer nog: het lijkt me voor jouw leerlingen niet bevorderlijk dat hun leraar hen categorisch beschouwt als 'ergerlijke hufters'. Het lijkt me noch goed voor hun geestelijke gezondheid, noch voor hun leerprestaties.

Ik weet dat het momenteel politiek bon ton is om je particuliere mening uit te venten als 'taboe waarover geen discussie mogelijk is'. Maar bij mij vang je bot. Ik wil bij nacht en dag, bij regen en zonneschijn, bij tekort en overschot, met je discussiëren over de vraag of onze Nederlandse jongeren 'ergerlijke hufters' zijn. En telkens zal ik de stelling verdedigen dat zij dat niet zijn. En dat zij de beste leraren verdienen die Nederland hun kan geven.

Hannes Minkema | 11-11-2010 16:05:47  

Beste Minkema,

Lerarenopleiders zijn gebonden aan de politiek van hun instituut. Ze zullen nooit pleiten voor beheerste schaarste. Dat is geen beeldvorming mijnerzijds of een aangestoken rotje. Het is een van de kernpunten als het om de toekomst van kwalitatief goed onderwijs gaat. Een overschot aan docenten maakt hen toegeeflijk. Daar lijdt elke kwaliteit zwaar onder. Opleiders van docenten zullen het nooit (kunnen) toegeven.

De kwestie van het lerarentekort verveelt me helemaal niet. De poging door herhaling, niet door argumenten, de discussie te sturen verveelt me. In hoge mate zelfs.

Zijn Nederlandse leerlingen in grote groepen ergerlijke hufters? Het ene woord tegenover het andere stellen heeft niet veel zin. Ik nodig de LIA uit over deze kwestie eens een uitgebreide webdiscussie te beginnen. Dan zal wel blijken hoe ‘het veld’ hierover denkt.

Dat de heer Minkema bij nacht en ontij bereid is discussie aan te gaan, hoefde ik niet te vernemen. Dat had ik al lang begrepen.

Piet | 11-11-2010 16:24:18  

Beste Piet,

Prettig dat de beleefdheidsvormen terugkeren. Dat waardeer ik.

Lerarenopleiders zijn op net zo'n manier gebonden aan de politiek van hun instituut als leraren aan de politiek van het hunne. Zoals het mij niet verstandig lijkt mbo-docenten persoonlijk of categorisch te verwijten dat ze competentiegericht onderwijs aanhangen - dat is een keuze van hun bazen - zo lijkt het mij ook niet opportuun lerarenopleiders persoonlijk of categorisch aan te spreken op machinaties van hun bovengeschikten. Dacht je dat het SBL-competentiemodel en portfolio mijn persoonlijke keuzes waren?

Piet, ik pleit niet slgemeen voor een lerarenoverschot. Het is goed dat je wijst op het mechanisme dat dit oproept: 'voor jou een ander, dus hou je gemak maar'. Maar bevreemdt het je niet dat, nu de zaak krek andersom ligt en van een grote, aanhoudende schaarste sprake is, leraren evenzeer tot die desastreuze 'voor jou een ander'-houding gedwongen worden? Nog steeds kalft de autonomie af, bewijzen OCW en sectorraden lippendienst aan die o-zo-belangrijke leraren, betalen docenten wederom het gelag van de crisis, en worden nu met wortel en stok op hun plek gedreven.

Dat heeft er alles mee te maken dat OCW en de VO-werkgevers (voorloper VO-raad) inzagen dat het in hun belang is geen krappe lerarenmarkt te laten ontstaan. Vandaar de roep om zij-instromers. Vandaar de wet-BIO. Vandaar dat extreem algemene competentiemodel, waarbij vakleraren nog maar op één aspect verschillen en zes aspecten overeenkomen. Vandaar de rookgordijnen van de 'benoembaren' en de 'gekwalificeerden'. En nu het voorstel om het eerstegraads gebied te reduceren tot bovenbouw vwo.

Ik hoef geen overschot, al blijf je me dat steeds in de schoenen schuiven. Een beheerst tekort (90% bevoegd) lijkt me prima. Maar een groot tekort leidt tot draconische maatregelen die leraren in een even onzalige onderhandelingspositie brengen als wanneer er een overschot was. En de leerlingen lijken mij dan nog meer in de aap gelogeerd.

Hannes Minkema | 11-11-2010 23:30:13  

Beste Minkema,

Onze standpunten liggen mijlenver uit elkaar. Als U denkt aan een bezetting van 90% bevoegd en meent dat leerlingen de beste leraren verdienen die Nederland hun kan geven, begrijpen we elkaar slecht.

Sta eens wat uit te leggen voor een grote groep. Er zitten een man of vier luidkeels doorheen te roepen. Moet jij daar aan proberen op te voeden? Dat hadden de ouders moeten doen in de kleutertijd. Nu is het tien jaar te laat en bovendien heb jij er enkele honderden. Er is geen beginnen aan. Selectie op gedrag is inderdaad keihard. Daar heb ik geen enkele illusie over. Maar zonder dit middel zal het niets worden met ons onderwijs.

In de hele discussie over de school wordt met een wijde boog om deze zaak heen gelopen. Het lijkt wel alsof iedereen bang is voor ‘the real thing’. Vandaar mijn voorstel het gedrag onderwerp te maken van een uitgebreider debat. Ik ben geen liefhebber van klaagzangen. Maar we voeren een discussie zonder zin zolang we de harde kwestie van het gedrag uit de weg gaan. We behandelen onze jongeren als prinsjes, die recht hebben op het allerbeste wat ons land te bieden heeft, doch zich in gedrag niet van zwijnen onderscheiden. Als varkens worden gevoerd, schreeuwen die ook om het hardst.

Zullen maatregelen rond het gedrag draconisch moeten zijn? Het zij zo. Een tekort aan docenten zie ik met belangstelling tegemoet. Dat schept mogelijkheden die decennia node zijn gemist.

Piet | 12-11-2010 01:18:07  

Beste Piet,

Je 'ziet een tekort aan docenten met belangstelling tegemoet'. Tegemoet ziet? Het is er toch al jaren? Toch zie ik die lonkende mogelijkheden zich nog niet aandienen. Integendeel, zou ik zeggen, terugkijkend op de afgelopen Kamerdebatten.

Hoe stel je je voor dat die mogelijkheden er komen? Je wilt een eerste en tweede divisie, voor zich gedragende en zich niet-gedragende leerlingen. Wie gaat die divisies instellen? De minister? De VO-raad? De niet-bestaande beroepsvereniging van leraren? LIA? Jij en ik? Is het een droomwens of haalbare kaart?

Je pleit voor aanpakken van de 'real thing'.
Maar is jouw 'real thing' wel andermans 'real thing'? Zien onze collega's hun leerlingen wel als de grootste pest in het onderwijs? Iedere vo-docent kan een paar malloten of dwarsdrijvers aanwijzen, maar ik geloof niet dat ze, zoals jij, menen dat 'onze jongeren' categorisch 'ergelijke hufters' zijn die zich 'niet van zwijnen onderscheiden'. Voor een op die zienswijze steunende drastische verbouwing van ons onderwijs vrees ik dat je draagvlak tekortkomt.

Ik ga direct met je mee als je pleit voor meer rust in de klas, overzicht en overwicht, zich gedragende leerlingen die afspraken nakomen, en een duidelijke lesstructuur die leerlingen niet laat zwabberen. Ik geloof in eisen stellen aan leerlingen, en tegelijk in de eis aan de docent ervoor te zorgen dat leerlingen aan de eisen kunnen voldoen. Op beide punten schieten we tekort, maar die twee kunnen niet zonder elkaar. Je kunt niet eerst ordentelijke leerlingen eisen en dan pas aan gestructureerd onderwijs gaan doen. Je kunt niet vooraf gemotiveerde leerlingen verlangen en dan pas met je motiverende onderwijs op de proppen komen. Onderwijs blijft een mutualisme. In elke divisie.

Welke wal zie jij opdoemen die het schip gaat keren? En hoeveel leerlingen mogen er verzuipen voordat het schip weer op een verhoopt goede weg is?

Voor de zekerheid schrijf ik er bij dat ik dit als serieuze vragen bedoel.

Hannes Minkema | 12-11-2010 11:38:34  

Beste Minkema,

Serieuze vragen nodigen tot serieus antwoord. Ik doe mijn best. Die kamerdebatten interesseren mij niet, evenals een VO-raad of de minister. Politici moeten het hebben van draagvlak en als ze de burger gaan vertellen dat hij zijn kinderen niet heeft opgevoed, kunnen ze wel inpakken. Leraren moeten zelf optreden. Zij moeten de indeling in klassen ter hand nemen. Anderen zullen dat niet voor hen doen. Een indeling in twee divisies, zoals ik voorstelde, zal van de docenten zelf moeten komen.

De gedragsproblemen die ik bedoel, gaan niet over enkele dwarsdrijvers. Maak een scherp onderscheid tussen gezagskwesties en opvoedingskwesties. Een docent zal zijn gezag moeten vestigen in de eerste paar lessen van het jaar. Vooral voor nieuwelingen is dat een wezenlijke zaak, waar een degelijke voorbereiding voor nodig is. Ga liever in je studententijd jeugd- of kindervakantiewerk doen dan die nonsens van onderwijskunde. De robuustheid waarmee je voor een groep staat, moet groeien. Dit thema is belangrijk genoeg, maar is niet datgene waar het hier om draait.

De tweede kwestie betreft opvoeding. Daar doet een docent niets aan. De grondslagen van het gedrag worden gevestigd in de kleutertijd. Wanneer een kleuter thuis aan tafel leert dat hij luidkeels door elk gesprek heen kan roepen, vestigt zich dat patroon definitief. In de klas krijg je daarmee een luid schreeuwende bende. Ze eten uit je hand als het om het gezag gaat, maar blijven zo lomp als een koe. Als je daar niet op selecteert, ben je als docent een rund.

Je kunt ordentelijke leerlingen eisen, voordat je aan gestructureerd onderwijs gaat doen. Je kunt wel degelijk gemotiveerde leerlingen verlangen. De leerling werkt of vertrekt. Je gaat toch niemand op je knieën smeken om toch vooral gemotiveerd te zijn. Een trap onder zijn welgevormde re... kan hij krijgen.

Voor deze zienswijzen ontstaat er ruimte, als er eerst maar eens een flink tekort aan docenten komt. Het zal pijn doen.

Piet | 12-11-2010 13:08:14  

Om even een voorbeeld te geven: de klankbordgroep bij ons op school. Wij zijn bezig met het samen leven, samen leren, etc op school te verbeteren. Ouders schuiven alles terug naar de school. Ook zaken als opvoeding, leren luisteren, respect opbrengen voor docenten. Het wordt dus ook tijd dat ouders op een andere manier naar het onderwijs gaan kijken in plaats van alle misstanden bij de school te zoeken, ook eens kijken naar hun eigen kind.

"Ik ga direct met je mee als je pleit voor meer rust in de klas, overzicht en overwicht, zich gedragende leerlingen die afspraken nakomen, en een duidelijke lesstructuur die leerlingen niet laat zwabberen."

Hannes, daar ga ik helemaal in mee.

jeanine | 13-11-2010 09:54:47  

# jeanine

Houd er rekening mee dat je een tijd van ongeveer 10 jaar hebt tussen de eerste opvoeding van kleuters en de scholier op de middelbare school. Misschien richt een klankbordgroep zich wel op de verkeerde groep ouders.

De opvoeding in de kleutertijd herstel je niet, en al zeker niet voor een grote menigte. Deze waarheid is keihard. Als je echt iets wilt doen, kun je niet anders dan selecteren. Het is pijnlijk, maar het is niet anders.

Philip | 21-11-2010 12:04:15  

Ik ben drs. Natuurkunde met ILO master education. 10 jaar bedrijfservaring bij Shell, 8 jaar bovenbouw havo/vwo
Solliciteer bij een school waar de hele sectie is weggelopen, niemand te krijgen. Mijn harde eis is LD (terwijl ik nog steeds in LB zit). Vergeet het maar. Liever niemand voor de klas dan jij. Over twee weken is het vakantie, ze hebben 2,1 fte natuurkunde openstaan. Ik laat het schip door de wal keren. Ik weiger LC.
Ik zou zo graag een elite school willen beginnen. Ik heb €2M geldschieters (ze willen wel een goed businessplan). Wie doet mee? Ik heb alle tijd om dit op te zetten, verdien mijn geld met duurbetaalde ICT projecten. Docenten zijn tevens manager.

mijn drijfveer is verzuurd en ook weer ideëel. Of ben ik naïef?

Paul | 23-06-2011 02:12:13  

Kennisje van mij geeft wiskunde. Staat nog niet zo lang voor de klas (korter dan ik). Ging ook solliciteren en kreeg wel LD.

jeanine | 23-06-2011 08:18:23  

@Paul: Waarom doen scholen dit? Omdat het kan. Omdat ze hooggeschoolde, bevoegde, ervaren mensen met looneisen niet *hoeven* aan te nemen. Eind augustus starten de hbo- en wo-lerarenopleidingen weer, en zonder enig probleem kunnen ze dan een paar studenten de uren verkopen, en een tweedegrader natuurkunde of een LC-docent chemie (wellicht ergens anders uit de 'koepel' te betrekken) de examenklassen natuurkunde laten onderwijzen. Dat betekent: kassa voor de school.

*De facto* bestaat er geen eis meer dat de lessen in het eerstegraads gebied door een eerstegraads vakdocent worden gegeven. Op papier nog wel, maar het papier wordt genegeerd door de werkgevers en door OCW (de Inspectie). Dat proces is het afgelopen decennium met volle vaart ingezet, en de wet-BIO speelt daarin een belangrijke rol. Ik rekende laatst uit dat voor elke twee ervaren, bevoegde docenten die in juli met pensioen gaan er in augustus minstens één onbevoegde in de plaats komt.

De functiemix zou verandering moeten brengen in het aanstellings- en promotiebeleid, maar is tot op heden niet meer dan een vrijblijvend herenakkoord, waarbij zelfs het eerste (lage) tussendoel niet wordt behaald. Bovendien kunnen binnen de functiemix nog steeds niet-lesgeeftaken met LC of LD worden beloond.

Er zijn leraren genoeg zoals jij, en ik, en vele anderen die zich in de LIA-gelederen roeren, die niets liever willen dan leerlingen het beste onderwijs bieden, gegeven door uitstekend gekwalificeerde leraren die trots zijn op hun ervaring, hun expertise, en de resultaten die ze dagelijks boeken met hun leerlingen.

Maar zolang de beroepsgroep haar USP (bevoegdheid en ervaring) verkwanselt, zullen werkgevers daar gretig gebruik van maken om een 'anything goes'-beleid door te voeren. En dan blijken onze duurverdiende diploma's, onze op ervaring gebouwde expertise opeens niets meer waard.

Het getuigt van veerkracht om dan te pleiten voor een 'eliteschool'. Kun je iets meer over je plannen vertellen?

Hannes Minkema | 23-06-2011 08:56:05  

Beste Paul,

Een interessant idee, zou het model van een maatschap bij deze school passen?

Teijl van Beest | 23-06-2011 13:33:48  

Leraren In Actie - Den Haag