Leraren In Actie WORD NU LID

Prestatiebeloning

30-10-2010
Prestatiebeloning

Het staat er veelbelovend in het regeerakkoord: ‘De prestaties in het onderwijs gaan omhoog…. Er komen meer goede en professionele leerkrachten…. Er komt meer ruimte voor prestatiebeloning, zowel van personen als van teams.’

Maar helaas: er komt geen geld om die prestatiebeloningen te bekostigen, dus de salarisverhoging van die beter presterende collega moet worden betaald door degenen die zo’n betere prestatie blijkbaar niet leveren. Maar wat is dat betere presteren dan? En wie bepaalt dat?
We citeren Aleid Truijens in de Volkskrant van 26 oktober 2010:

’ Maar wat is presteren: hoge cijfers voor middelmatige leerlingen? Weinig zittenblijvers? Niet-frontaal lesgeven? Gehoorzamen aan de schoolleiding? Zo worden leraren nog meer overgeleverd aan werkgevers voor wie kwaliteit een hinderpaal vormt.’

Daar waar men in andere sectoren steeds vaker vaststelt dat prestatiebeloning niet werkt, wil men in het onderwijs de bonuscultuur gaan invoeren. En iedere onvoldoende die we dan in de klas uitdelen, voelen we vervolgens in onze portemonnee.
We eindigen ook met Aleid:

‘Investeren in vakkundige, hoogopgeleide leraren, dat is de enige ingreep waarvan vaststaat dat het niveau erdoor omhoog schiet; elke euro investering daarin loont. Het nieuwe kabinet heeft de mond vol van ‘onderwijskwaliteit’ en ‘kenniseconomie’ maar het mag geen stuiver kosten. Weer vier jaar wachten.’

Reacties

De trend in het onderwijs om vernieuwingen in te voeren zonder nog te weten of het werkt is blijkbaar voorbij: voortaan voeren we vernieuwingen in waarvan we al zeker weten dat ze niet werken.

(Zie bijvoorbeeld: http://beroepseer.nl/nl/groepsblog/onderwijs/item/234-regeerakkoord-prestatiebeloning-in-het-onderwijs??tmpl=component&print=1 )

Marieke | 31-10-2010 13:00:34  

De VVD is tegen ideologisch bepaalde, massale onderwijsvernieuwingen zonder bewezen werking of draagvlak.

En voert daarom prestatiebeloning in...

Else Verwoerd | 31-10-2010 15:23:53  

Het is wel bewezen dat prestatiebeloning werkt.
Voor dagloners .....

Repelsteeltje | 31-10-2010 19:33:02  

Ik ben wel blij dat dit 'verboden terrein' nu eens betreden wordt. Ik vind het echt geen slecht idee dat mensen die een extra stap doen ook eens extra beloond worden. Dat maakt die extra stap zetten tot een keuze. Deze beloningen zou ik per jaar toekennen, zodat je er ieder jaar wel (of niet) voor kunt gaan.

Joost Schellekens | 02-11-2010 12:48:41  

@ Joost: Hoeveel extra stappen moet een docent dan nog gaan nemen om naar behoren uitbetaald te worden? Vaak zetten veel docenten die stap al voor hun leerlingen zodat zij er beter van worden. Hoe ga je meten dat er een stap meer wordt gedaan:
- hoeveel extra hulp je biedt na lestijd?
- hoeveel avonden je extra op school bent?
- hoeveel tijd je kwijt bent aan toetsen maken, het nakijken en het bijstellen?

Zo kan ik een hele rij verzinnen met criteria. Laten we eerst maar eens zorgen dat iedere lc-waardige docent dit ook krijgt, want nu mag ik nog een paar jaar op een wachtlijst staan, omdat er collega's voor zijn (niets ten nadele van de collega's).

jeanine | 02-11-2010 15:05:31  

@ Joost: Zijn het de afgelopen jaren bij u op school de beste docenten geweest die LC en LD hebben gekregen? Degenen met LB functioneren aantoonbaar allemaal minder goed?

Assurancetourix | 02-11-2010 17:58:05  

Prestatiebeloning is een lachertje. Gewoon weer een verkapte vorm van bezuiniging, die niets met beter gekwalificeerde vakdocenten te maken heeft.

De enige maatregel die echt tot beter onderwijs zal leiden, is eisen dat er weer volledig bevoegde vakdocenten voor de klas staan. En vervolgens het salaris weer koppelen aan de opleiding.

Hoe hoger de opleiding, hoe hoger het salaris! Want zoals de naam al zegt: "prestatiebeloning". Belonen naar prestatie van je eigen opleiding. En Opleiding is het enige objectief meetbare instrument dat er is.

Ieder zichzelf respecterende docent zal zijn eigen vakliteratuur al uit zichzelf bijhouden. Daar zijn geen cursusjes voor nodig. (de goede vakinhoudelijke daargelaten) Ook zal hij er alles aan doen om steeds het beste uit zichzelf en zijn leerlingen te halen.

Uiteraard zijn er altijd uitzonderingen: maar die zijn er overal. Maar het is wel duidelijk.

Als een hogere opleiding automatisch tot een hoger loon leidt, zullen ook meer potentiële docenten voor die hogere opleiding kiezen, vooropgestaan dat ze die qua intelligentie ook aankunnen. Want ook hier geldt, net als binnen het voortgezet onderwijs, dat niet iedereen het hoogst haalbare aankan en daar is niets mis mee.

Nu word ik omringd door jongere 2e gr. of onbevoegde docenten, die hardop zeggen dat het geen nut heeft om "door te leren". De onderbouw Havo-Vwo bevalt hen wel en waarom doorleren als je er toch niet voor beloond wordt. Dat kost alleen maar meer tijd en moeite en levert niets op.

Dus hierbij tevens de oplossing voor het lerarentekort: koppel opleiding "prestatie" aan salaris. Beloon de hoogste (academische) opleiding ook beduidend hoger dan HBO en 2e gr. opleidingen. Er zullen dan vervolgens weer meer potentiële docenten voor het onderwijs kiezen, waardoor de instroom groter wordt en er weer wat te kiezen valt door scholen. Het kaf kan dan weer van het koren gescheiden worden.

Het is bovendien ook nog de goedkoopste oplossing.

Marlie | 03-11-2010 11:44:57  

Joost, hoe zou jij het verschil honoreren tussen een zwakke havist die via het hbo leraar maatschappijleer wordt en een slimme vwo-er die via de universiteit natuurkundeleraar wordt? En tussen een zwakke havist die via het hbo leraar natuurkunde wordt en een slimme vwo-er die via de universiteit leraar maatschappijleer wordt?

Allemaal over dezelfde kam scheren, zoals nu? We zien wat daar van komt: een totale degrading van elke leraar voor elk vak.

Hoe wil jij een leraar honoreren die 'een stap zet' en zich in een driejarige zware opleiding laat bijscholen van tweedegraads tot eerstegraads leraar, vergeleken met een reguliere eerstegraads leraar? Ik neem aan dat je met 'een stap zetten' niet doelt op het redactielidmaatschap van de schoolkrant of het organiseren van klaverjasavonden voor leerlingen.

Ik ben benieuwd naar je antwoord!

Else Verwoerd | 04-11-2010 12:47:50  

En de eerste graads bevoegde docent die een extra tweede graad haalt om voor de school het tekort aan docenten te verminderen? (vier dagen werken met een voltijdopleiding!)

jeanine | 04-11-2010 19:53:43  

Prestatiebeloning is een slechte manier om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Ik beschrijf dit in mijn blog. Maar ook noem ik wat wel werkt. Ik ben benieuwd wat jullie ervan vinden
http://onderwijs21.wordpress.com/

Menno van Hasselt | 06-11-2010 13:23:27  

De prestatiebeloning is net als de functiemix een killer. Het zorgt ervoor dat je als team geen team meer bent maar een club van aan de ene kant mensen die er toe doen en aan de andere kant een clubje losers (ze hebben immers geen extra beloning gehad of zitten nog steeds in de LA schaal). Walgelijk. Ik heb nu als directeur van een grote school het gevoel dat we het echt samen doen en dat iedereen in het team even waardevol is. Ditzelfde gevoel leeft ion mijn team. Ze willen helemaal geen functiemix. Motivatie is echt niet afhankelijk van die financiele prikkelals in de functiemix. Gewoon een schouderklopje en menselijk contact, verbinding in je team, trots zijn op elkaar, daar draait het om. Het gevoel gewaardeerd te worden.
Alleen deze hele actie, functiemix en prestatiebeloning, zullen gewoon ingevoerd worden evenals andere zaken waar de school kapot aan gaat. We slikken alles, het onderwijs is zo strijdbaar als een dood paard.

Herman Brunen | 06-11-2010 15:11:03  

En juist om die strijdbaarheid aan te wakkeren is LIA opgericht. Ben je al lid, Herman?

Teja | 06-11-2010 15:22:56  

@Menno van Hasselt: ik denk dat 'autonomie' van de drie genoemde zaken veruit de belangrijkste is. Maar dat artikel gaat nog komen, begrijp ik. Het eerste gaat over meesterschap. Ik denk dat het onderwijs er zeker baat bij kan hebben als 'meesters' meer ruimte krijgen om collega's te begeleiden. Ik heb zelf ontzettend veel gehad aan mijn stagebegeleider en zou er ook nu, na tien jaar lesgeven, nog veel aan hebben zo iemand naast me te hebben die tijd krijgt om zijn ervaring en kennis te delen.

Ik heb wel mijn twijfels over de uitvoerbaarheid: nog los van budgettechnische factoren (maar die spelen natuurlijk bij zowat elk idee ter verbetering van de onderwijskwaliteit) vraag ik me af of het wel zo eenvoudig is te bepalen wie als 'meesters' moeten gaan fungeren. Mijn ervaring is bijvoorbeeld dat leerlingen in de bovenbouw vaak minder enthousiast zijn over leraren die ze in de onderbouw nog roemden: tegen die tijd is hen duidelijk geworden dat die fijne soepele normering, destijds beschouwd als pluspunt, op de lange termijn toch wat minder goed uitpakt.

En zelfs als een leraar van alle kanten geroemd wordt is het nog de vraag of dat degenen zijn die de directie de ruimte wil geven om collega's te begeleiden. Mijn stagebegeleider was bijvoorbeeld 'n kei, daar waren collega's, leerlingen en ouders het over eens en de examenresultaten bevestigden het nog eens. Maar hij had regelmatig andere ideeen over wat goed is voor de leerlingen dan de directie. Hij weigerde bijvoorbeeld lessen te laten uitvallen voor rapportvergaderingen. Ik weet niet of elke schoolleiding iemand met een ander idee over wat goed is voor de leerlingen zal uitkiezen om groepen collega's te 'beinvloeden' ;-)

Overigens is de zin "elke leerkracht heeft ooit de opleiding gedaan en daarmee de startkwalificatie behaald" voor het voortgezet onderwijs helaas niet van toepassing.

Marieke | 06-11-2010 15:58:28  

Volgens Ton Elias (vvd) is het heel simpel: gewoon alle slechte leraren ontslaan. Leuk zo'n onderwijsdebat.

jeanine | 10-11-2010 19:09:55  

Inderdaad geen fraai onderwijsdebat, waarbij de retoriek die de VVD aanslaat er een is van: het onderwijs is verrot, en wij komen orde op zaken stellen.

De oorzaak van de rot zoekt de VVD in hoofdzaak bij leraren: voor hen worden wortel en stok in werking gesteld, want kennelijk ziet de VVD in het lerarenbestand van Nederland te weinig werklust en kwaliteit. De stok is dan het ontslag, de wortel is het prestatieloon. Voor het effect van dat laatste is geen schijn van bewijs, maar zoals Elias zei 'laten we het gewoon maar eens proberen'. Gaan met die banaan, niets zal ons stuiten.

Langs diverse kanalen (Telegraaf, Kamer, Pauw & Witteman) heeft Elias intussen zijn favoriete quote uitgevent van schoolleider Nico de Jong van het Cals College, dat een school voor 1/3 bestaat uit goede docenten, 1/3 uit ondermaatse docenten die nog te redden zijn, en 1/3 uit hopeloze gevallen. En dat de schoolleider dus meer armslag moet.

Zonder slag of stoot omarmt en verdedigt Elias die analyse, omdat die het beleid van zijn voorkeur (beroerde en luie leraren aanpakken) legitimeert. Als gevolg daarvan voert Elias het OCW-beleid gewoon verder in dezelfde 'liberale' richting als die al 30 jaar in Nederland wordt aangehangen: steeds meer bevoegdheden voor schoolbesturen, steeds bedrijfsmatiger opereren op 'targets', een overheid op forse afstand die verantwoordelijkheid voor problemen op de besturen afschuift.

Gisteren hebben we ontdekt hoe toon en melodie klinken van het onderwijsbeleid van de komende jaren. De melodie is overbekend, zelfs afgezaagd; de toon een stuk schriller.

Alles hangt af van de vraag of dit beleid gaat leiden tot een toestroom van meer échte, dus bevoegde docenten. Uitgerekend op dit punt heeft Rutte geen 'targets' geformuleerd. Pechtold met zijn 'afrekenbaarheid' trouwens ook niet (al is hem dat herhaaldelijk gevraagd).

Kennelijk verwacht men politiek beter te scoren met leraren in de verdomhoek plaatsen dan met leraren werven en behouden voor de sector.

Else Verwoerd | 11-11-2010 10:02:46  

Ik had het wel grappig gevonden als een snuggere redacteur de kop "Ton Elias wil meer slechte leraren" had geplaatst, met een kritisch stukje over de lege retoriek van zijn woorden bij Pauw & Witteman in combinatie met het geplande kabinetsbeleid om het beroep onaantrekkelijker te maken voor hogeropgeleiden.

Als een schoolleider immers door het kabinetsbeleid geen geschikte sollicitanten krijgt, zal hij een minder geschikte moeten aannemen.

Marieke | 12-11-2010 20:14:02  

Natuurlijk, een school is geen bank. Maar toch was er iets van herkenning toen ik in NRC Weekblad een interview las met Kilian Wawoe, een voormalig ABN-AMRO bankier, die zojuist een boek heeft geschreven: BONUS.
Citaat: 'Ondernemende, assertieve en dominante medewerkers kregen de hoogste bonussen...Niet omdat hun prestaties zo goed waren.... Ze streefden rücksichtslos hun eigen belangen na.'

Ook Marjan Vermeulen schrijft in het VO magazine (!) interessante zaken over prestatiebeloning. De motivatie ervan op degene die hem krijgt, werkt maar korte tijd ('je doet je best, je krijgt een beloning; waarom zou je daarna nog je best doen?').
Het demotiverende effect op degenen die niets krijgen, is daarentegen wel een lange termijn-effect. ('Mensen voelen zich niet goed genoeg.')

En ook hier weer: Op welke voorwaarden gaat het management die extra beloning toekennen?

Maar onze minister gaat onverdroten door: zij weet zeker dat prestatiebeloning de kwaliteit van het onderwijs gaat verbeteren.

bonemine | 13-11-2010 15:19:02  

Alle goede bedoelingen ten spijt: Prestatiebeloning zal de kwaliteit van het onderwijs zeer zeker niet verbeteren!

Hopelijk kunnen we dat de Minister nog op tijd duidelijk maken. Want via BON heb ik begrepen dat de Minister met mensen uit het onderwijs een soort van "ronde tafel" gesprekken wil gaan voeren. (Dit heeft ze als Staatssecretaris ook al eens gedaan) Hopelijk nodigt ze dan vooral mensen uit die het uitvoerende werk verrichten in het onderwijs. En hopelijk nodigt ze ook LIA uit.

Marlie | 13-11-2010 16:18:39  

17 december vindt er over dit onderwerp een debat plaats in Den Haag. Een boeiend gezelschap (Manja Smits, René Kneyber, LIA's Teja Bodewes en nog veel meer) gaat met elkaar de discussie aan zodat er een duidelijk beeld geschetst kan worden van hoe verschillende partijen tegen prestatiebeloning in het onderwijs aankijken. Zie http://www.beroepseer.nl/nl/groepsblog/onderwijs/item/285-debat-prestatiebeloning-van-leraren-waarom-en-hoe

Kim | 14-12-2010 19:40:52  

Prestatiebeloning is de zoveelste poging van de overheid om het totale echec van het onderwijs te maskeren. De brain-drain is al in de jaren '80 begonnen met de HOS-nota. Academici en in hun voetspoor 1ste graad docenten verlaten massaal het onderwijstoneel.In hun plaats komen zij-instromers, onbevoegden en onbekwamen voor de klas staan. Mijn beide dochters, met een goed stel hersenen gezegend, hebben regelmatig de taalfouten van hun leraren (v!!) mogen verbeteren. Brieven van de leerkrachten aan ouders staan vol taalfouten. Dit ondanks spellingscontrole op iedere PC! Hoe ver moet onderwijs nog zinken voordat de beloning op het niveau van vergelijkbare functies in het bedrijfsleven komt? Een afgestudeerde technicus of ict-er verdient binnen 5 jaar meer dan zijn/haar leermeester!! Hoe absurd. Wat dat betreft heeft professor A. Heertje wel gelijk. De prestatiebeloning heeft slechts aantrekkingskracht op de "Richaerd de Mos-sen"(PVV-er) onder ons. Met gekopieerde diploma's en suggestieve deskundigheid door gebrek aan gewicht boven komen drijven. Dat noem ik kurken! De echte prestatie wordt niet beloond. Dat kan ook niet, omdat er geen heldere criteria zijn. De leraar die zijn werk niet aan kan en daarom 55 - 60 uur per week maakt tegenover iemand die door zijn / haar deskundigheid in 40 uur gewoon klaar is en goede resultaten haalt. Op basis van uren krijgt de een meer, op basis van resultaat de ander. Dan komt daar het niveau van de lln bij. Het ene kind heeft nu eenmaal meer capaciteiten dan het andere kind. En beste mensen onderwijs kan kinderen niet intelligenter maken!! Wanneer accepteren we dat eens. Degenen die veel in de mars hebben moeten uitgedaagd worden. Wie goed is met zijn / haar handjes moet ook uitgedaagd worden op het juiste niveau, is praktijk. Beloon leraren marktconform en neem afscheid van hen die het niet kunnen en nooit zullen leren!! Dat gebeurt tenslotte in alle sectoren.

Cor | 15-12-2010 11:46:15  

Ik las op de site van BON een stukje van Malmaison (Student eis waar voor je geld) waarin hij een Amerikaans onderzoek aanhaalt:

“Het gemiddelde academische niveau van studenten is gedaald, maar de druk op hoogleraren om hogere cijfers te geven is toegenomen. Want hun didactische kwaliteiten worden beoordeeld op basis van studentenevaluaties. En er is een rechtstreeks verband tussen positieve evaluaties en de verwachtingen van studenten over de hoogte van hun cijfers”.

Als studenten de hoogte van hun cijfers al laten meetellen in hun oordeel over docenten, moeten we dan verwachten dat middelbare scholieren objectiever kunnen oordelen? En we weten allemaal dat schoolleiders graag hun oordelen baseren op wat zij horen van leerlingen en hun ouders.

bonemine | 12-02-2011 19:26:30  

Hoe de vertegenwoordigers van verschillende partijen over dit onderwerp en andere kwesties denken wordt duidelijk uit het verslag van een algemeen overleg over leraren, dat hier na te lezen is: http://www.denederlandsegrondwet.nl/9353000/1/j9vvihlf299q0sr/vimh8s5x5jzb

Assurancetourix | 14-02-2011 19:06:00  

Gisteren bezocht ik het Haagse Onderwijscafé waar het SCP-rapport 'Waar voor ons belastinggeld?' werd besproken. Mij viel een heel stellige uitspraak van mevrouw Ferrier (CDA) op: 'Kwaliteit is niet te koop'. Dat lijkt niet zo te rijmen met de prestatiebeloning die dit kabinet wil gaan invoeren.
Volgens mij is kwaliteit wel degelijk te koop. Niet door geld in de lumpsum te storten, maar door te bekijken met welke maatregelen (en die kosten bijna allemaal geld, ja)je ervoor kunt zorgen dat je meer betrokken, bevoegde, bekwame leraren voor het onderwijs kunt winnen. Die maatregelen kent u. U vindt ze vanaf de oprichting van LIA op onze site onder het kopje Wat willen wij?.

Teja | 08-02-2012 21:03:45  

Prestatiebeloning? Leraren die goed presteren meer belonen...? Dat wordt natuurlijk; leraren die goed kunnen likken bij de leiding.........

Arabesk | 15-02-2012 13:40:15  

Teja schreef: "(die kosten bijna allemaal geld, ja)".

Dat is waar. Het zou goed zijn om in het publieke debat er op te hameren dat dit geld er allang is, maar verkeerd wordt uitgegeven. Het moeizame van de roep om 'meer geld voor onderwijs' is dat minstens de helft van Nederland, die vindt dat er bezuinigd moet worden, de wenkbrauwen optrekt. En het smaldeel dat graag leraren verwijt dat 'ze alleen maar hun hand ophouden' ziet hun gelijk in eigen ogen bevestigd.

De LIA-wensen t.a.v. hoe Nederland beter onderwijs krijgt, kosten wel allemaal geld, maar dat hoeft de belastingbetaler niet extra op te hoesten. Vermoedelijk zijn de meeste, zo niet alle wensen van LIA binnen de bestaande begroting te realiseren. Dat vereist wel een andere prioritering. Meer middelen voor de kern van goed onderwijs (goede leraren die je werft met aantrekkelijke banen, goede voorzieningen voor de dagelijkse klassenpraktijk, een klassengrootte die effectieve individuele aandacht mogelijk maakt). Minder geld voor rimram er omheen.

Bedenk dat in de afgelopen 15 jaar de onderwijsbegroting RUIM IS VERDUBBELD! Dat is héél veel geld er bij. Maar de klassen zijn niet gehalveerd en het salaris van leraren nam niet toe (alleen met de inflatie, en zelfs dat al niet meer). OCW noch de scholen zijn totaal niet transparant over het geld dat naar het primaire proces gaat en dat aan de vele 'andere zaken' wordt besteed. Het middenmanagement verdrievoudigde, maar hun salaris staat gewoon onder 'onderwijs' te boek. Ook met de functiemix komen LC- en LD-salarissen terecht bij mensen met taken die hen van lesgeven afhouden. De RT-er die één leerling op verzoek van de ouders een dyslexie-toetsje afneemt, kost per uur vaak meer dan de leerkracht die 30 kinderen op maat probeert te bedienen. Lesgeven blijft de slechtst beloonde activiteit in het onderwijs.

Dáár moeten we aandacht voor vragen, zoeken, eisen. De rigoureuze, succesvolle Finse keuze om in te zetten op kwaliteit in de klas. Voor minder geld dan NL!

Hannes Minkema | 17-02-2012 11:21:27  

Leraren In Actie - Den Haag