Op 13 november publiceerde de Onderwijsraad het rapport ‘Naar doelmatiger onderwijs’. Hierin staat dat de Onderwijsraad enerzijds wil dat leraren gaan tijdschrijven en anderzijds dat zij flexibeler inzetbaar worden. De Onderwijsraad vindt de huidige CAO maar lastig.
De eerste reactie van LIA-voorzitter Peter Althuizen voor radio 2 NCRV is: “Er is uit allerlei onderzoek al lang bekend dat leraren meer uren werken dan waarvoor ze betaald worden, daar hebben we geen tijdschrijven voor nodig”.
Leraren in Nederland hebben de grootste arbeidsproductiviteit van alle OESO-landen. Zij geven de meeste uren les en hebben de volste klassen. En waar klaagt de Onderwijsraad over: dat sommige CAO afspraken (zoals het maximum aantal lesuren en de afspraken over taakbeleid) "belemmerend werken in de zoektocht naar doelmatiger onderwijs".
Met andere woorden: er kan nog wel een schepje bovenop, want de kwaliteit moet omhoog, zonder dat het wat mag kosten. Dus waar Nederland nu al voor een dubbeltje op de eerste rang zit, moet dat een stuiver worden. We hebben ambities!
Het is onbegrijpelijk dat na de commissie Cornielje nu ook de Onderwijsraad zo behulpzaam is om mee te denken hoe leraren nog meer uitgeknepen kunnen worden, over hoe ze "doelmatiger" kunnen worden ingezet. Wil men nu ècht bereiken dat nog meer bevoegde, bekwame en betrokken leraren het onderwijs de rug toekeren?
Kwalitatief goed onderwijs vraagt goede leraren. De afgelopen tientallen jaren zijn er heel wat de klas uitgejaagd. Dit advies zal daar zeker aan bijdragen.
Uit de ruimte
De onderwijsraad heeft helaas van grote afstand niet zo'n goed zicht meer op de situatie op aarde. En in ons uitdijend heelal zal de reistijd van berichten in de toekomst wellicht nog groter worden. Nu al heeft het van december 2008 tot november 2009 geduurd tot er antwoord kwam.
Van welke planeet?
Repelsteeltje | 14-11-2009 09:37:16
Doordat de onderwijsraad waarschijnlijk zelf ook aan tijd-schrijven heeft gedaan is het rapport niet alleen te laat, maar ook het advies nog slecht! Goed voorbeeld doet goed volgen.
Ronald Cilon | 14-11-2009 10:16:20
Prima, nog een taak erbij die niets met lesgeven te maken heeft.
Krijgen we zeker extra fte voor het klokken in onze taakomschrijving?
Ed | 14-11-2009 13:33:43
Leerlingen zijn geen productiemateriaal.
Verder zijn ze de afgelopen jaren in het Studiehuis al meer dan genoeg lastiggevallen met deze plannen uit het rapport:
- met 75 andere leerlingen in de aula aan 'zelfstudie' doen
- 'les' krijgen van andere leerlingen
- na schooltijd m.b.v. ICT verder 'discussieren' over de lesstof
En ze kunnen stuk voor stuk vertellen dat ze er EN niets van opsteken, EN er doodmoe van worden.
Ikzelf vind het een grimlach waard dat een onderwijsraad een rapport schrijft vol plannen die met onderwijs niets te maken hebben. Het gaat over bezuinigen, het gaat over bonussen, het gaat over productie. Over onderwijs gaat het in het geheel niet.
Marieke | 14-11-2009 14:37:14
Helemaal met Marieke eens.
Ikzelf ben eerlijk gezegd vooral nogal verbaasd over de aanbevelingen. Zo stompzinnig als het in de media wordt voorgesteld kan het toch niet zijn? Of is de werkelijkheid gruwelijker dan wat ik tot nog toe al durfde te vrezen?
Is er hier iemand die het rapport geheel heeft gelezen en mij gerust kan stellen?
L. van den Heuvel | 14-11-2009 20:19:44
Beste L.,
Ik ben er door heen gesjeesd en heb er genoeg van opgepikt om je te kunnen zeggen dat je bijdraagt aan de doelmatigheid van het onderwijs door het NIET te lezen. In die tijd kun je beter wat correctie doen of een leuke les voorbereiden.
Het zou nòg doelmatiger zijn geweest als het hele rapport niet was geschreven en als het geld dat dit geheel gekost heeft rechtstreeks naar het primaire proces was gegaan.
bonemine | 14-11-2009 20:47:51
Maar het zal wel weerlegd moeten worden ...
Kijk naar wie het geschreven heeft en hoe het geschreven is .... En je realiseert je dat de beleidsmakers en misschien zelfs schoolbestuurders het wel serieus zullen nemen. Dan komen we er niet met deze reacties. Die zullen worden afgedaan met de dooddoener "Mensen zijn altijd tegen verandering" en de "urban legend" van de bananen en de natgespoten groep apen.
Er moeten argumenten komen. En dat kan.
Mijn opmerkingen zijn gebaseerd op het diagonaal lezen van het rapport. Mijn ervaring in het VO is heel beperkt. En ik moet mijn betoog inkorten, gezien de aard van het forum en de beperking van 2000 tekens.
Vooraf nog:
Wat er niet staat valt niet op. En dan wordt je overtuigd. Maar wat er niet staat is wel het zwakke punt van het rapport.
De zwakke punten zijn m.i.:
Doelmatigheid wordt beoordeeld vanuit het doel van "cognitieve leerprestatie". Het effect van andere doelen, zoals de socialiserende functie en brede toegang (bijv. ondanks een handicap) op de mogelijkheid tot doelmatigheid, komt niet aan de orde.
De aanbevelingen tot verbetering hebben een smalle basis in de praktijk. Het is dan ook terecht dat het rapport op zoek gaat naar meer informatie. Het is niet terecht dat die gezocht wordt in meer registreren in plaats van wetenschappelijk onderzoek.
Het VO is niet homogeen. Het rapport gaat voor bij aan het verschil in de verhouding tussen pedagogisch handelen en kennisoverdracht tussen de schooltypen VMBO, MBO en Havo/VWO.
Het rapport zet sterk in op de mentaliteit van de leraar. Het gaat voorbij dat die het gevolg is van "coping behaviour" op de werkdruk en de selectiedruk bij beginnende leraren op cognitieve stijl en leerling- of stofgerichtheid. De tijd staat niet veel afwijking van de lesmethode toe.
Het rapport gaat voorbij aan het effect van de financiering van de lesmethode op de mogelijkheden tot ontwikkeling van lesmateriaal dat inhoudelijk, didactische en presentatietechnisch beter ondersteunt.
Leo Maris | 15-11-2009 10:00:20
Zouden medici een Gezondheidsraad zonder artsen accepteren? Of rechters en advocaten een Raad voor de Rechtspraak zonder juristen?
Waarom accepteren onderwijzers en leraren dan een Onderwijsraad zonder onderwijzers en leraren?
De Onderwijsraad telt louter hoogleraren en schoolbestuurders.
Alsof je in de Gezondheidsraad alleen 'gezondheidswetenschappers' zet (niet-artsen) en ziekenhuisbestuurders.
Hoe halen ze het in hun hoofd?
De Onderwijsraad telt zes hoogleraren: 3 'onderwijskundigen', een voor onderwijsrecht, een voor arbeidseconomie en een voor ‘operations research’ (die daarvoor nog geen Nederlands woord heeft weten te verzinnen). Geen van hen stond een dag van hun leven in PO of VO voor de klas.
Daarnaast 5 bovenschools bestuurderen zonder lestaak, vooral bij ROC’s en in het HBO. Een enkeling gaf ooit les, maar koos consequent voor bestuurs- en inspectiewerk in plaats van lesgeven.
Al deze onderwijsexpertise wordt gecompleteerd met... de directiesecretaris van Horeca Nederland.
Ziedaar de ultieme expertise over onderwijs in dit hoogste adviesorgaan.
En vandaar al die verstandige en bruikbare adviezen.
Nu hoeft een Onderwijsraad natuurlijk niet álles zelf te weten over de onderwijspraktijk. Daarvoor geldt een ‘kring van externe deskundigen’. Wie adviseren de Onderwijsraad over de praktijk?
Een hoogleraar Immunopathologie.
Een politicoloog, nu voorzitter van Geestelijke Gezondheidszorg Nederland.
Een hoogleraar orthopedagogiek (denk eens aan al die zielige kindertjes).
Een UD privaatrecht. Terwijl ons onderwijs toch een publieksrechtelijk systeem is...
Een bovenschools bestuurder van een mega-scholenkoepel (OMO). Gaf zelf ooit les! Nu al een tijd niet meer.
Een directeur v.e. instituut voor beleidsonderzoek & advies (dat veel opdrachten krijgt van de Onderwijsraad). Handig!
Een beleidsadviseur met talloze bestuursfuncties.
Een adviseur van de Europese Commissie.
Gelukkig. Met die externe expertise zit het dus wel snor. Prikklok, lesgeven in de aula, opgelost.
Else Verwoerd | 15-11-2009 12:50:22
Dank aan Else Verwoerd voor haar speurzin. Met haar kritiek op de samenstelling van de Raad ben ik het volledig eens.
Wanneer wordt onze beroepsgroep eindelijk eens iets zelfbewuster?
L. van den Heuvel | 15-11-2009 16:27:23
Nu!
Door iedereen die dat nog niet is lid van LIA te maken en vervolgens, zodra LIA groot genoeg is, een flinke vuist te maken.
bonemine | 15-11-2009 19:46:10
Hamer-stuk?
Bij de behandeling van de onderwijsbegroting werd de al veel eerder kamerbreed aanvaarde motie-Hamer meermalen aangehaald. Volgens die motie moet ons land zo snel mogelijk in de top5 van Europa-onderwijsland.
Om dit ook te bereiken is volgens de KennisInvesteringsAgenda een investering van 5 miljard per jaar nodig.
De coalitie doet géén investeringen, maar gaat die top5 halen door grotere “efficiency”. Gedacht wordt aan grotere klassen, minder docenten en meer digitaal. Waar de scholier behoefte aan heeft, komt niet ter sprake.
De Onderwijsraad jubelt mee met de coalitie, noemt de efficiency “doelmatigheid”.
Voor mij is het gebeuren eerder een kwestie van “vervreemding”.
vervreemding van onderwijs als publieke zaak,
vervreemding van het rapport Dijsselblom,
vervreemding van het Convenant Leerkracht,
vervreemding van het schoolmanagement,
vervreemding van de leraar,
vervreemding van de scholier,
en ook
vervreemding van verantwoord rentmeesterschap,
vervreemding van samen sociaal en sterk,
vervreemding van behoorlijk bestuur.
Waarom zingt de kwaliteit van het onderwijs niet de melodie-partij? Nee, over de kwaliteit hoor je alleen nog een paar bromberen, een zwakker wordende protestpaukenslag, een stervende zwaancello - en soms, heel soms een als vals betitelde noot van een bevoegde, bekwame, betrokken, maar nog niet beter betaalde docent.
Rob van der Meer, den Haag
robvandermeer | 17-11-2009 09:33:28
Het hoofdredactioneel commentaar van het NRC-Handelsblad van vandaag zegt het beter dan ik het heb gedaan. En heeft gelukkig ook meer invloed.
Leo Maris | 17-11-2009 21:16:11
De voorstellen van de Onderwijsraad verdienen serieuze overweging. Maar dan toegepast op de kleilaag rond het onderwijs.
Ik stel voor dat we het probleem van de ondoelmatigheid bij de kern aanpakken en dat we het bovenschools management, het schools management en het schoolse middenmanagement vragen om tijd te schrijven.
Vervolgens is het aan de leraren om deze bezigheden te beoordelen op doelmatigheid, en bezigheden - en managers - te schrappen die naar het oordeel van deze echte experts op onderwijsgebied weinig tot niets toevoegen.
Moet je eens kijken hoe lekker dat opruimt, in managementland.
Ook stel ik voor dat we de aanstelling en salarisschaal van bovenschools en binnenschoolse managers en middenmanagers afhankelijk maken van het oordeel van de leraren. Ongeveer zoals de Onderwijsraad voorstelt om de aanstelling en carrière van leraren afhankelijk te maken van het oordeel van leerlingen.
Waarom zouden leraren niet kunnen wat leerlingen wél kunnen?
Moet je eens kijken wat een geld dat oplevert, minder aangestelde managers, en in een loonschaal op het niveau van de echte experts.
Tot slot stel ik voor dat we de harde kleilaag rond het onderwijs, voorzover betaald uit de staatsruif, aan dezelfde behandeling onderwerpen die de Onderwijsraad voorstelt. Inclusief de Onderwijsraad zelf. Dat wordt dus tijdschrijven, bij de leden, de externe deskundigen én op het 'wetenschappelijk bureau' van de Onderwijsraad. Daarbij maken we aanstelling en salaris afhankelijk van het afnemend volk. Van ons dus: leraren, ouders, belastingbetalers.
Kijk eens aan. Dat ruimt lekker op.
Else Verwoerd | 18-11-2009 07:05:28
Tot voor kort bood de website van de Onderwijsraad een reactiemogelijkheid voor lezers. Dat wil zeggen dat tot voor kort belastingbetalers publiekelijk konden laten weten wat zij vonden van de adviezen die de Onderwijsraad opstelde van hun belastinggeld.
Hoe valt nou toch te verklaren dat de Onderwijsraad deze reactiemogelijkheid heeft gesloten?
Ik denk dat het is om de lezers en gebruikers van hun adviezen 'tegen zichzelf in bescherming te nemen'.
Wat een prachtig boek, '1984' van George Orwell. Steeds meer de moeite waard om te herlezen.
Else Verwoerd | 18-11-2009 07:10:18