De knuppel in het hoenderhok: eindelijk!
Obelix | 15-09-2011 21:20:11
Wat een flutvoorstel: eindelijk zouden docenten eens naar hun waarde en hun werkzaamheden gehonoreerd mogen worden en dan moeten het weer externen worden. Van die gladde zakenjongens zeker? Dan weet ik al wat hier van gaat komen: nog meer fraude dan er nu al is!
Henk | 15-09-2011 21:34:39
Lijkt me dat in dit voorstel ook wordt uitgegaan van leraren, dat zijn immers goedopgeleide professionals en zij hebben recente ervaring met examenklassen en -stof.
Het is alleen beter, veiliger en eerlijker om deze leraren het werk van onbekende leerlingen te laten nakijken i.p.v. dat van zijn eigen leerlingen.
Ik heb een tijdlang correctie voor de staatsexamens gedaan en daar werkt het als volgt: de eerste corrector krijgt werk toegestuurd van hem onbekende leerlingen, hij kijkt het na, stuurt de scores naar DUO (voormalige IB-groep). Hij stuurt de werken blanco naar de tweede corrector. Die stuurt ook zijn scores naar DUO. Bij minder dan vier scorepunten verschil worden de scores gemiddeld, bij een groter verschil laat DUO er een derde corrector naar kijken.
Marieke | 15-09-2011 22:04:13
Prima voorstel. Behaalde leerresultaten zullen serieuzer worden genomen naarmate hun niveau en hun betrouwbare beoordeling meer vaststaan. Externe correctie van examenwerk is een van de voorwaarden daartoe en het is raar dat Nederland nog altijd zijn slager-keurt-eigen-vlees-traditie heeft behouden. Vier, vijf of zes jaar lang mogen leraren hun eigen leerlingen beoordelen (en daarmee hun eigen onderwijs) maar aan het einde van de rit moeten de resultaten onverdacht worden bepaald.
Het diploma is toch al in een kwade reuk komen te staan door het niet zelden grote verschil tussen school- en eindexamencijfers. Als de leerlingen alleen met het CE de maat genomen zou worden, werden er heel wat minder diploma's uitgereikt dan nu het geval is. In feite 'redden' de schoolexamens vele duizenden leerlingen van hun centrale examenresultaten.
Voor beide problemen zijn heus werkbare oplossingen denkbaar. Dat bij het CE het werk extern moet worden nagekeken, staat voorop. Daarvan zie ik twee varianten. De formele, zoals LIA die voorstelt, en die als voordeel heeft dat examendocenten zich niet aan het eind de pleuris hoeven te beoordelen en moeten hannesen met collega-correctoren. En als nog groter voordeel dat de examens door goed getrainde docenten valide worden beoordeeld (niks 'ambtenaren', Henk, gewoon een grote groep collega's die heel goed zijn in het beoordelingswerk, zeer vertrouwd zijn met het beoordelingsvoorschrift, en een centje willen bijverdienen).
De tweede variant is goedkoper en minder valide, maar staat dichter bij de huidige praktijk. Het examenwerk van docent A gaat naar beoordelaars B en C. Het werk van B gaat naar C en A. En - u raadt het al - het werk van C gaat naar A en B. Andere configuraties zijn ook mogelijk. Nog steeds beoordeelt elke docent twee sets examenwerk - net als nu - maar in geen geval het werk van zijn eigen leerlingen. Dat kost niet meer geld dan nu het geval is. Maar geeft wel twee onafhankelijke oordelen over een set examenwerk.
Hannes Minkema | 15-09-2011 22:08:16
@ Henk
Niks niet gladde zakenjongens: ervaren (oud)leraren!
Obelix | 15-09-2011 22:10:54
Een eerlijker beoordeling van de schoolexamens is lastiger te verkrijgen. Toch zou dat ook een goede zaak zijn. Er zijn grote verschillen in inhoud en niveau tussen scholen, die wel hetzelfde diploma afgeven. Hoe eerlijk is het dat een leerling van school A een 8 haalt voor Nederlands met een flitsende Powerpoint (maar weinig spreekvaardigheid) en een brave sollicitatiebrief-uit-het-boekje, terwijl een leerling van school B zich het schompes werkt voor een debatteerwedstrijd waarin hij drogredenen moet ontmaskeren, en het schrijven van een literair essay op grond van documentatie? Als leerling B dan een gemiddelde 6,5 haalt, kan hij in taal toch een stuk beter zijn dan leerling A met zijn 8.
Voor rapportcijfers binnen een school is dat nog te pruimen, bij eindexaminering is dat toch een probleem. Dat probleem zou klein zijn als het vervolgonderwijs massaal stond te juichen over de waarde van onze diploma's. Maar nee.
Daarom zou het goed zijn als scholen kwaliteit en niveau van hun schoolexamens beter zouden (en sorry hoor, daar komt-ie dan, hou je vast) zouden 'borgen'. Dat is redelijk onontgonnen terrein, ondanks de bemoeienissen van de VO-raad die vooralsnog meer in papier dan in een merkbaar betere praktijk resulteerden.
Hoe krijg je een betere externe 'borging' van je schoolexamen? In de zin dat verstandige buitenstaanders hun zegen geven aan het examen en de beoordelingsnorm? Een eenvoudige verbetering ligt in samenwerking tussen vaksecties van verschillende scholen. Hetzelfde SE maken en afnemen. Naar maatstaven die je blijkbaar met collega's elders deelt, de keuzes maken over inhoud & vorm. Over wat je van je leerlingen mag & moet verwachten, en hoe je hun prestaties beoordeelt. Deze werkwijze biedt nog steeds veel keuzeruimte en zet een rem op een al te grote eigenzinnigheid qua inhoud of normering.
Er zijn natuurlijk meer opties. Een formele eis aan de sectie kan beperkt blijven tot een verantwoording van de gekozen vorm van 'externe borging'.
Hannes Minkema | 16-09-2011 00:03:28
@ Hannes Minkema
En als we nou eens alles centraal examineren en het schoolexamen helemaal afschaffen?
Lijkt me eenvoudiger te realiseren.
Obelix | 16-09-2011 00:09:59
@Obelix: Lijkt me op zich een goed plan. Wel heb ik een voorwaarde, nl. dat de validiteit van die centrale examinering deugt. Toetstechnisch zwakke CE's (ja, die zijn er), een qua inhoudelijke dekking te beperkt CE, en pechdagen van leerlingen tijdens het CE worden nu 'opgevangen' door schoolexamens. Zo wordt in het CE Nederlands maar één van de vier examendomeinen getoetst, en dat ook nog eens al jaren onvoldoende betrouwbaar. Daar kun je de schoolexamens dus niet zomaar weglaten.
Wel betwijfel ik of er voldoende draagvlak is om 'alles centraal te examineren'. Een aantal collega's vindt het prima om een stevige vinger in de examinering van de eigen leerlingen te hebben. Ook is het voor een deel van hen een middel om een 'eigen kleur' aan curriculum en toetsing te geven. Die maken dan bijv. een 'schoolexamen grammatica' of een 'schoolexamen literair gesprek'. Dat kan natuurlijk ook best in 5V, maar de examinering geeft zo'n onderdeel extra gewicht en status. Die wil niet iedereen missen.
Hannes Minkema | 16-09-2011 01:02:54
Bij het IB en Cambridge International Examinations wordt ook veelvuldig gebruikt gemaakt van 'moderating' als een instrument om examenwerk na te kijken. Leraren kijken het werk van hun eigen leerlingen na, maar moeten daarna het werk van een aantal leerlingen opsturen naar het IB/Cambridge. Van te voren is niet bekend welke werken moeten worden opgestuurd, Blijkt uit de controle van de externe nakijkcommissie dat het werk van leerlingen te soepel of te streng is nagekeken dan wordt het cijfer van alle leerlingen van die betreffende docent/school aangepast. Dit zou een eerste stap kunnen zijn.
Laten we in ieder geval snel stoppen met het huidige circus. Wellicht ligt het aan mijn vak met veel open antwoorden en ruimte voor interpretatie, maar als docent geschiedenis vind ik de verschillen met tweede correctie veel te groot. In de afgelopen jaren is het teveel keren goed misgegaan, waarbij ik te vaak het gevoel kreeg in een prijzencircus te zijn beland.
Goed dat LIA hier een punt van maakt. Een minister die wil staan voor kwaliteit zou hier op in moeten springen, in plaats van zelf een 'sterren' circus tussen scholen voor te stellen.
Marcel | 16-09-2011 06:29:35
Slecht voorstel. Het suggereert dat ik als docent niet betrouwbaar en professioneel ben. Laat de werkwijze deels intact en laat eerst een andere docent het werk nakijken en daarna jijzelf. Stel een fatsoenlijke vergoeding hier tegenover. Een vergoeding in de vorm van een paar dag geen lessen lijkt me een prima oplossing. Het gevaar met externen is dat zij niet voldoende ervaren zijn met de manier waarop je natuurkunde na moet kijken. Zo krijg je weer verschillen met hoe docenten in de klas nakijken en dat leidt uiteindelijk weer tot problemen. Controleer ook bijvoorbeeld steeksproefsgewijs en verbind daar consequenties aan. Werkt mi veel beter.
Johan van Dongen | 16-09-2011 10:28:31
Ik ben het oneens met Johan. Als we jouw gedachtenlijn zouden volgen, dan lieten we rijschoolleerlingen examen doen bij hun eigen rij-instructeur. Ongetwijfeld zijn er rij-instructeurs die een hoge bekwaamheid paren aan een hoge beroepsethiek, en die aan hun examinering hoge eisen zullen stellen. Maar er zal ook een onbekende hoeveelheid kaf onder het koren zitten. Uiteindelijk zullen klanten verhuizen naar de rijschool met de hoogste slaagkans (= het gemakkelijkste examen).
Dat vind ik juist het tegendeel van professioneel. Professioneel is dat we als beroepsbeoefenaars bepaalde normen en gedragingen delen, en dat we kwaliteitsnormen beschermen tegen bedreigingen. Fraudegevoeligheid en 'coulance' zijn zulke bedreigingen. Maar ook evidente verschillen in beoordelingsbekwaamheid. Ik heb eens een examenwerk laten beoordelen door 50 *ervaren* examendocenten. De scores liepen uiteen van 18 tot 31 punten (maximum 48) voor hetzelfde werk! Dat heeft te maken met verschillen in opvattingen, interpretatie en toch echt ook bekwaamheid. Om leerlingen tegen beide bedreigingen van het oordeel te beschermen, is ee beter systeem nodig dan het huidige. Het omkeren van de volgorde eerste-tweede corrector laat de kern van het probleem onverlet.
Kortom, het voorstel suggereert niet dat *jij* onbetrouwbaar en onprofessioneel bent, want het zegt niks over individuen. Het voorstel erkent dat onbetrouwbaarheid en andere validiteitsbedreigers een duidelijke rol spelen bij het beoordelen van examenwerk; is het niet bij de ene, dan is het wel bij de andere docent. En stelt dat het professioneel is om als beroepsgroep de examinering in dat opzicht te verbeteren.
Wat de 'externen' betreft: zoals hierboven door mij en anderen opgemerkt gaat het *juist* om ervaren, getrainde docenten. Bedenk dat er steeds meer examenleerlingen les hebben van weinig ervaren, zelfs onbevoegde docenten. Waarom zouden we daar de voorkeur naar laten uitgaan?
Hannes Minkema | 16-09-2011 11:04:46
Onderscheid twee toetsingen, een schoolexamen en een centraal examen. De eigen docent kan de relatieve kwaliteit van zijn leerlingen goed meten, beter dan in een momentopname als een centraal examen mogelijk is. Maar geen docent kan cijfers geven die landelijk genormeerd zijn. Veelal zal zijn directie daar ook een broertje dood aan hebben. En dan krijg je dat schoolcijfers gemiddeld veel hoger kunnen uitvallen dan centraal genormeerde cijfers. Daar is een goede remedie tegen: hernormeren van de schoolcijfers zo dat ze kloppen met het centraal examen. De mediaanwaarde van het docentencijfer voor een grote groep moet gelijk worden gemaakt aan die van het centraal examen. Technisch is het een fluitje van een cent.
Het centraal examen kun je extern laten corrigeren. Maar misschien is het genoeg steekproefsgewijs te checken. Als de docent er met de pet naar gooit, wordt alsnog extern gecorrigeerd voor zijn rekening.
J.P. Jansen | 16-09-2011 12:46:59
Centrale normering van de eindcijfers ontneemt de school de optie om de normen op te rekken, teneinde het marktaandeel aan leerlingen te vergroten. Meer leerlingen door slappere normen, het kan niet meer. Wat moet je dan met een hele groep die de norm niet haalt? Selecteer aan de ingang. De toelating tot die groep wordt strenger gemaakt, met selectiedrempels. Zo vermijdt de school een ramp bij de eindexamens. Maar met die examens zelf valt niet meer te knoeien.
J.P. Jansen | 16-09-2011 14:12:39
@J.P. Jansen: Je bepleit een strengere variant van de weg die Van Bijsterveldt is gegaan: de SE-cijfers meer koppelen aan de CE-cijfers. Dat is het nieuwe examenreglement. In theorie strenger, in de praktijk valt dat nogal tegen.
Haar eerste voorwaarde is dat leerlingen voor alle CE-cijfers *gemiddeld een voldoende (5,5) moeten halen*. Hoe streng is het als je de helft van je Centrale Examens onvoldoende mag maken? Als de mate van voldoende en onvoldoende elkaar maar in balans houden, dan kom je op een 5,5 uit. Tjonge. Voor de helft van je examenvakken zakken op het CE; ik blijf het inhoudelijk een slappe eis vinden.
De tweede voorwaarde is dat er maximaal een half punt mag zitten tussen het (driejarig!) gemiddeld SE-cijfer en het CE-cijfer, maar dan *per school* en *gerekend over alle vakken*. Mijn bezwaar: op leerlingniveau stelt die eis niets voor. Zwakke leerlingen kunnen nog steeds waanzinnig gematst worden en voor vele vakken tegelijk; ze vallen gewoon weg tegen de vele 'voldoende' leerlingen die minder of niet gematst worden. Sommige vakken kunnen er een potje van maken, zoals bijvoorbeeld op de categoriale gymnasia al jarenlang wordt gedoogd dat bij Klassieke Talen het verschil tussen CE en SE hemeltergend hoog is. Maar ja, de school wil de kindertjes binnen houden, dus is er op de 'naming and shaming' na, weinig aan te doen: het vak valt toch weg tegen de vele andere vakken met een klein verschil SE-CE. Zelfs op sectieniveau kun je je wel een of twee jaar een groter verschil CE-SE veroorloven dan toegestaan, mits je dat het derde jaar compenseert. Ik verwacht van de nieuwe examenregeling geen effect, terwijl volgens het CITO er zo'n 14% meer leerlingen zouden zakken. We zullen het zien.
Bij J.P. Jansens strengere voorstel blijven twee bezwaren tegen de slappe variant overeind. Ten eerste is het niet mogelijk om de SE-cijfers af te stemmen op de CE-cijfers, althans niet tijdens het examenjaar. De CE-cijfers zijn immers pas in juli bekend. En het ene...
Hannes Minkema | 16-09-2011 15:02:53
(vervolg:) ...jaar kan het CE-cijfer voor een vak veel hoger of lager uitpakken dan het andere jaar. Verschillen van 0,6 of 0,8 zijn normaal, en dat van jaar tot jaar. Moet je met je SE-cijfers nu koersen op een 6,3 of op een 7,1? Op een 5,7 of een 6,3? Niemand die het je kan vertellen. Het is ook een zinloze vraag. Maar omdat de rector je sectie komt straffen als je er naast zit, gooi je het gemiddelde maar op 6,5. Kan je niks gebeuren. Daarmee liggen het prestatieniveau en het percentage onvoldoendes dus al min of meer vast nog vóórdat de leerlingen een pen op papier hebben gekregen!
Dat kan van examens toch niet de bedoeling zijn. Scholen die zich strategisch moeten indekken tegen de grote variabiliteit van de CITO-examens, omdat de schólen anders straf krijgen!
Maar Van Bijsterveldt vraagt er om, dus krijgt ze het. Let maar op.
Een tweede bezwaar tegen de 'ijking' van de SE-cijfers aan de CE-cijfers, is dat je over het inhoudelijke verschil tussen de examens heenstapt. Voor sommige vakken is de leerstof van CE en SE min of meer gelijk. Bij andere vakken is er een wereld van verschil. Bij de talen wordt in het CE voor HV alleen leesvaardigheid getoetst, terwijl de SE's vooral draaien om schrijfvaardigheid, mondelinge taalvaardigheid, literatuur, en nog zo wat dat scholen zelf bedenken. Waarom zou het resultaat *op voorhand* precies hetzelfde moeten uitkomen voor deze verschillende inhouden? Waarom de aanname dat leerlingen 'even goed lezen' als dat ze schrijven en spreken? Stel dat bij wiskunde het CE over functieonderzoek ging en het SE alleen over statistiek, waarom dan aannemen dat leerlingen deze twee domeinen per defintie even goed beheersen? Dat is raar.
Derde bezwaar is dat de medianen aan elkaar gelijkmaken het matsen niet voorkomt. Nog steeds kan school X de 6,5 geven bij 10 fouten in een opdracht en school Y de 6,5 bij 15 fouten in die opdracht. Als school Y veel zwakker presterende leerlingen heeft, is dat aan de SE-cijfers niet te merken!
Hannes Minkema | 16-09-2011 15:24:31
@Minkema. Mooi! Tegenspel! Dan valt er wat te beleven!
Hernormeren van het schoolonderzoek doe je per vak. Het eindcijfer voor een vak, zeg natuurkunde, krijgt dan landelijke betekenis. Of je daar voor Duits iets tegen wegstreept, daar heb ik het niet over. Ze kunnen in Den Haag van alles bedenken. Mij interesseert dat niet. Een vervolgopleiding in techniek heeft zo echter een houvast over het niveau van de leerling.
Natuurlijk stem je de individuele cijfers voor het schoolonderzoek niet af op het centraal schriftelijk. Dat zou matsen zijn. Je projecteert het doorsnee schoolcijfer naar een landelijk geijkte norm toe. Je schuift uitsluitend met de 50% score van de groep, om te corrigeren voor een te slappe of te strenge norm van de docent. Je krijgt daarmee een eindcijfer voor elk vak dat landelijk is genormeerd. Een slimme docent geeft zuinige cijfers voor het schoolonderzoek. Je zult zien, dat het eindresultaat dan meevalt.
Er kan een inhoudelijk verschil zijn tussen wat je centraal toetst en wat de school toetst. Begin dan vooral met een centraal examen dat valide is. Het centraal cijfer moet het niveau testen in kernvaardigheden, niet in bijzaken. Als het CITO daar niet in voorziet, gooi je dat er zonder pardon uit.
Hernormeren kan op verschillende manieren (ijking in een punt, twee punten enz.). Dat is een technische kwestie. In de praktijk kies je voor eenvoud. Je kunt tegen manipulatie met schoolcijfers een voorschrift opstellen: dat onderdeel toets je volgens die methode en je cijfert zus en zo. Die manipulatie laat zich wel beheersen.
J.P. Jansen | 16-09-2011 17:09:45
@J.P. Jansen: Je legt het primaat bij de betekenis van het eindcijfer per vak. Daar is iets voor te zeggen. Een zes is dan - in theorie - een zes, en geen gemiddelde tussen een 5 voor het CE 5 en een 7 voor het SE. Een leerling met dergelijke examencijfers krijgt als eindcijfer dan een 5 (afgestemd op het CE).
Maar anders dan een diploma heeft een eindcijfer voor een vak zelden of nooit een civiel effect. Ik bedoel: je kunt met een 4 voor je CE natuurkunde gewoon natuurkunde gaan studeren, en met een 4 voor Nederlands gewoon journalistiek. Omdat je het diploma hebt behaald. In dat opzicht blijft het feit van belang dat eindcijfers voor bepaalde vakken tegen elkaar worden weggestreept.
Willen we dat niet, en laten we toe dat universiteiten selecteren op eindcijfers van bepaalde vakken, dan is de validiteit van het eindcijfer - en in jouw voorstel dus van het CE - erg belangrijk. Ik denk dat we die op dit moment absoluut niet kunnen waarmaken. Het valt niet te rechtvaardigen dat Jan met een 8 voor biologie wel tot de studie geneeskunde wordt toegelaten en Marie met een 7 of een 7,5 niet. Hier spelen in wezen twee validiteiten: deugt het eindcijfer wel, en is het wel een bruikbaar criterium voor toelating? Op beide vragen is het antwoord 'nee'. Dat is slecht nieuws, maar persoonlijk ongeluk wordt gelukkig voorkomen door de laagdrempelige toelating tot het hoger onderwijs, alwaar studenten zichzelf echt kunnen (en horen te) bewijzen.
Dat een CE-cijfer alleen onvoldoende getuigt van de persoonlijke geschiktheid voor een vakdiscipline, heeft diverse oorzaken. Het examen kan te weinig betrouwbaar zijn of te weinig inhouds- en begripsvalide. Zeker weten dat dit in de huidige examens een rol speelt (sommige onderwerpen spelen 'toevallig' het ene jaar een belangrijker rol dan het andere; vragen zijn onhelder geformuleerd etc.) Ook presteren leerlingen niet stabiel, want ze 'hebben hun dag niet', hebben examenvrees en noem maar op. Ik pleit dus niet voor één enkel examen...
Hannes Minkema | 17-09-2011 12:21:15
(vervolg:) ... als er zo'n groot belang van afhangt.
Andere tegenwerpingen noemde ik al: inhoudelijke verschillen tussen CE en SE (een leerling met een 5 voor het CE (tekstbegrip) en een 9 voor zijn SE literatuur kan een uitstekende student Nederlands worden met specialisatie literatuur). En het feit dat nog steeds op de ene school al te gemakkelijke schoolexamens qua becijfering vlot naar het CE-niveau worden getrokken, terwijl op de ambitieuze school twee straten verder de leerlingen een veel zwaarder schoolexamen afleggen (dikwijls in combinatie met beter onderwijs) en daarvoor dus niet worden gehonoreerd. Dat is nu ook al zo, helaas, maar het speelt vrijwel geen rol bij de toelating tot het hoger onderwijs (behalve als je geneeskunde wilt studeren, dan kun je beter een onverdiende 8 hebben dan een zwaar bevochten 7).
Door te schuiven met de 50%-score en nog een ander ijkpunt te kiezen i.v.m. de variantie, maak je van de voor het schoolonderzoek behaalde cijfers in wezen z-scores (standaardscores). Door die te projecteren op c.q. te middelen met de feitelijke score op het CE, beschouw je die ook als z-scores.
Dat vereist - zeker bij de direct betrokken leerlingen, ouders en leraren - een heel andere manier van kijken naar behaalde scores (i.p.v. cijfers). Als je schoolexamen voor natuurkunde achter de rug is, weet een leerling in jouw voorstel niet beter dan dat hij hoog of laag in de rangordening van zijn eigen klas zit. 'Veilig' ben je daarmee nog niet, want je CE-cijfer kan in positieve én negatieve zin worden gecorrigeerd, afhankelijk van de CE-uitslagen. Dat is dan wellicht een stimulans om een tandje bij te zetten voor het CE.
'Het centraal cijfer moet het niveau testen in kernvaardigheden, niet in bijzaken'. Helaas zijn niet voor elk schoolvak de diverse domeinen valide in een of twee sessies te toetsen. Nederlands: tekstbegrip, samenvatten, schrijfvaardigheid, mondelinge taalvaardigheid, literaire competentie, met als optie taalkunde. Bijzaken?
Hannes Minkema | 17-09-2011 14:09:47
vergeef me even een zijstapje in de lijn die deze discussie momenteel volgt, maar wat ik nog niet ter sprake zag komen (en wat ook voor veel vakken al héél wat kan schelen in interpretatieverschillen tussen correctoren, al of niet extern)is de kwaliteit/strakheid van de correctievoorschriften.
Wiskunde en natuurkunde, bij uitstek exacte vakken toch?
Voorbeeld uit vmbo-KB nask1:
maximumscore 2
uitkomst: P = 724 W
• gebruik van P = U · I 1
• rest van de berekening juist 1
Onder gebruik van formule verstaan we het selecteren van de juiste formule uit BINAS
en een begin maken met de toepassing. Hierbij moet de leerling laten zien dat hij inzicht
heeft in de betekenis van de grootheden uit de formule.
Bijvoorbeeld: als een leerling bij E = P · t een onjuist vermogen invult voor P verdient
hij het scorepunt voor het gebruik van de formule;
als een leerling bij E = P · t voor t een temperatuur invult, verdient hij het
scorepunt voor het gebruik van de formule niet.
Klinkt misschien idioot voor een exact vak, maar alle 5 de jaren dat ik examens corrigeerde en dus eerste of tweede correctoren/collega's spreek levert bovenstaande formulering kennelijk nog veel te veel (bewuste of onbewuste)interpretatieverschillen op. Ik heb collega's punten zien geven voor het simpel en alleen noteren van de formule en verder niks, en ik heb collega's punten zien geven voor een correct getal zonder enige uitwerking (onder het motto: als hij niet de correcte formule had gebruikt had hij dat antwoord nooit kunnen vinden). Ook eens een collega gehad die het punt van de formule niet gaf als die niet nadrukkelijk was genoteerd, ondanks de volledige invulling en uitwerking.
Het vakgebied móet hier toch gewoon landelijk eenduidige afspraken over kunnen maken? En die moeten dan toch niet mis te verstaan in een correctievoorschrift terug te vinden zijn? Als iets als boven al interpretatieverschillen oproept, hoe moet het dan bij minder exacte toegaan??
Jan van de Velde | 17-09-2011 15:58:56
bij het kopiëren van het voorbeeld van het correctievoorschrift in mijn bericht hierboven is een zin weggevallen, die weer elders in het algemene deel van de correctievoorschriften staat:
"Om een scorepunt voor het gebruik van een formule te verkrijgen moet de juiste
formule geselecteerd zijn en moet minstens één grootheid juist ingevuld zijn. De
formule hoeft niet noodzakelijkerwijs helemaal genoteerd te zijn."
Draak van een formulering dus.
Jan van de Velde | 17-09-2011 16:04:54
Ik ben het met Jan van de Velde eens dat veel correctievoorschriften erg vaag en vrijblijvend zijn. De uitwerking bij de VMBO-Engels brief is hier een pijnlijk amateuristisch voorbeeld van. Echter, het 'gevaar' van interpretatieverschillen blijft ook bij waterdichte correctievoorschriften bestaan. Beter is het om examencorrectoren te voorzien van goede correctievoorschriften en daarnaast ook in teamverband bij te scholen in het corrigeren, direct na de examens. In Engeland werkt dat zo. Op deze wijze wordt het geïsoleerd gaan geloven in je eigen interpretatie, sterk gerelativeerd door andermans ervaringen. Hieruit volgt dan een bindend correctiemodel. Het duurt wat langer en kost wat meer, maar dan heb je wel wat. In Nederland wordt dit alles vooralsnog te veel in kleine clubjes gedaan.
Hugenoot | 17-09-2011 16:16:58
@Jan v.d. Velde: Je toont hoe een ogenschijnlijk eenvoudige kwestie toch tot verschillen in interpretatie en toepassing kan leiden. Als je wel eens een landelijke examenbespreking hebt bijgewoond (die veel vakverenigingen enkele dagen na afname van het examen plannen), dan weet je dat interpretatieverschillen bij correctievoorschriften schering en inslag zijn. Bij alle vakken trouwens.
Ik zie drie oorzaken:
- dubbelzinnige formuleringen in het CV;
- voorschriften waar leraren het mee oneens zijn;
- onzorgvuldigheid/nalatigheid bij leraren in het toepassen van de voorschriften.
Voor het eerste probleem is het CvE verantwoordelijk (daar fabriceert een groep ervaren leraren samen met het CITO het examen). Voor het tweede en derde probleem zijn leraren op dit moment zelf verantwoordelijk.
Omdat examenleerlingen beoordeling naar dezelfde maatstaven verdienen, is variatie onwenselijk in de manier waarop leraren de voorschriften toepassen. We moeten de professionele verantwoordelijkheid opbrengen om verschillen te minimaliseren.
In de huidige situatie betekent dit: de gegeven voorschriften opvolgen, ook als je het er niet mee eens bent. Ook al heb je 100% gelijk, toch mag je dat gelijk niet uit eigen beweging 'nemen'. Het belang van een gelijke beoordeling van alle leerlingen is hoger. CITO compenseert bij echt foute voorschriften, die doorgaans genadeloos aan de oppervlakte worden gebracht. Hoe eigenzinnig docenten nu in de praktijk beoordelen, is onbekend.
Ook geldt momenteel dat *elke* examendocent tot minutieus beoordelen bereid én in staat moet zijn. Voor veel collega's zal dat gelden, voor een onbekende minderheid niet, helaas. Je geeft zelf al een aantal voorbeelden van nalatigheid.
Beoordelen is ook nog eens vermoeiend werk, dat onder tijdsdruk moet worden uitgevoerd. Daarbij ontstaan licht menselijke fouten.
Met afstand het beste alternatief: beoordelen alléén door selecte docenten die expliciet getraind zijn in het toepassen van het correctievoorschrift!
Hannes Minkema | 17-09-2011 16:55:24
Als je een collega de hand ziet lichten met correctienormen, is dat ergerlijk. Het is echter een regelrechte ramp als de toetsen van een (bijna-)monopolist afkomstig zijn, die de halve lesstof opoffert aan begrijpend lezen. Een chemicus wil testen wat de leerling weet van chloorzouten. Hij krijgt een verhaal over Giovanni die een oogje heeft op Marita en op weg naar haar huis in een plas water trapt waarin ijzerchloride is gemorst. Men maakt ons wijs dat deze verhaaltjes ‘de trend’ zijn. Help, de chloorzouten verzuipen! Wie stopt die dwaasheid? Een examen behoort valide te zijn en leerstof te toetsen. Of het modieus is, zou volkomen bijzaak moeten zijn. Die toetscultuur zit goed fout.
J.P. Jansen | 17-09-2011 17:57:55
Hannes Minkema schreef:
> Beoordelen is ook nog eens vermoeiend werk, dat onder tijdsdruk moet worden uitgevoerd. <
Daarom zie ik ook niet goed hoe een "selecte groep" dit zou moeten gaan doen. Toegegeven, een tweede correctie vind ik makkelijker en gaat sneller omdat ik in mijn eigen eerste correctie de vragen al goed heb leren kennen en ook al een stapel verscheidene en soms totaal onverwachte antwoorden ben tegengekomen. Maar wil je consequent beoordelen dan móet je dat in mijn ogen wel vraag voor vraag doen (ipv leerling voor leerling), en dat betekent ook een hoop geblader en dus een hoop tijd. Hoe dan ook, als ik een stuk of twintig examens heb gecorrigeerd ben ik al redelijk gaar. Ik weet niet hoeveel examens ik netjes zou kunnen corrigeren in een week waarin ik niets anders te doen zou hebben. Toch een betrekkelijk beperkt aantal vermoed ik.
Ik vraag me dus af hoe ze dat in andere landen dan voor elkaar krijgen.
Jan van de Velde | 17-09-2011 20:15:21
In die andere landen krijgen ze dat voor elkaar door de correctie te laten verzorgen door mensen die niet tegelijkertijd nog zes, zeven andere klassen hebben. En bovendien wordt er iets meer tijd voor uitgetrokken.
Hier vinden wij het heel gewoon dat je, met name voor de tweede correctie, het (nogal eens Pinkster-)weekend ervoor uittrekt om te corrigeren en telefonisch te overleggen. Maar eigenlijk is dat natuurlijk tamelijk bizar.
Teja | 18-09-2011 00:02:06
@Teja: Er zijn natuurlijk wel meer beroepen met piekbelasting en weekenddiensten. Mijn vrouw (arts) werkt geregeld van maandag tot en met de vrijdag anderhalve week later. En in het vermaarde bedrijfsleven moet bij een grote opdracht of bij vertragingen ook wel eens een weekend worden doorgedouwd.
Punt is dat het in het onderwijs in wezen niet hoeft, en dat een betere planning voor nakijkwerk van proefwerken en examens vrijwel altijd haalbaar is. Beter voor de gezondheid van de leraar, en beter voor de kwaliteit van het te leveren werk.
Op mijn vorige school waren de proefwerken Nederlands in de proefwerkweken altijd op vrijdag. Want dan waren de leerlingen al moe, en 'voor Nederlands hoef je toch niks te leren', was ooit de gedachte. Dus ging je het weekend in met vijf, zes klassen nakijkwerk, terwijl de cijfers op maandag ingeleverd moesten worden. Dezelfde maandag dat weer zes voor te bereiden lessen op het programma stonden.
Gekkenwerk, natuurlijk. Slopend en slecht voor het in haast nagekeken werk. Er sluipen ook onnodige fouten in waar je dan weer herstelwerk voor moet verrichten.
Er zijn scholen die examendocenten een of twee dagen vrij roosteren van hun niet-examenklassen, zodat ze tijd hebben om het nakijkwerk te verrichten. Dat dan met dank aan de niet-examencollega's die de klassen overnemen. Niet ideaal, wel beter.
Maar het beste, en om meer dan een reden, is inderdaad het externe uitbesteden aan getrainde beoordelaars die de tijd en de rust hebben om het examenwerk goed en eerlijk te beoordelen. Die hoeven ook geen telefoontjes te plegen: het werk wordt automatisch gemiddeld, en als het verschil tussen twee beoordelaars groter is dan een bepaalde norm, wordt er een derde beoordelaar bij betrokken.
Het kost wat, maar dan heb je ook wat. En ach, die bruine zakjes met een 'vergoeding voor de tweede correctie' hoeven dan niet meer, dus dat scheelt.
Hannes Minkema | 18-09-2011 00:47:02
@Hannes
Waar halen we bij bijvoorbeeld het vak natuurkunde gekwalificeerde examencorrectoren vandaan? Er is nu al een fiks tekort aan docenten om les te geven. Ik denk dat we een beetje aan het doorslaan zijn en zelf de waarde van de diploma's omlaag halen. In Engeland rijden ze links, moeten wij dat dan ook gaan doen? In Amerika mag je in veel staten een wapen aanschaffen. Hier vinden we dat idioot, maar daar is het voor veel mensen de normaalste zaak van de wereld. Ik denk dat we ons op echte problemen moeten concentreren en de rotte appelen die er ongetwijfeld zijn eruit halen. Welke oplossing ook verzonnen wordt, er blijft altijd discussie over de kwalitiet ervan.
Johan van Dongen | 20-09-2011 14:33:24
Persoonlijk vind ik dit wel een 'echt probleem'. Dat eindexamen en bijbehorend diploma is waar we die leerlingen vier, vijf of zes jaar lang naartoe aan het begeleiden zijn. De kroon op hun (en onze) inspanningen.
Marieke | 20-09-2011 19:30:19
Ja, maar het blijft nog steeds zo dat we als normale werknemers betaald willen worden voor onze job.
Wanneer men op het departement denkt dat ik 40 uur ga corrigeren in een weekend voor 39 euro en meteen door enkele slimme onderwijs-juristjes laat bepalen dat dat bij mijn werk hoort dan trap ik, en mijn gezin met mij, daar mooi niet in! Dan fraudeer ik leuk door, arme kindertjes of niet, dat zal me geen moer interesseren. Degene die die kindertjes in de steek laat moet je dan wel zoeken op het departement!
Veertig uur werken betekent een normaal uurtarief en in het weekend is het maal twee,
Als dat niet doordringt op het departement blijft het modderen en vind je NOOIT iemand van buiten het onderwijs, dat lijkt me nogal evident!
Henk | 20-09-2011 22:11:23
Goed dat Henk eerlijk uitkomt voor de keuze die hij maakt. Hoe je ook oordeelt over de aanvaardbaarheid daarvan, zijn reactie toont eens temeer de manco's van het huidige systeem. Eerste correctoren die kunnen sjoemelen en correctievoorschriften al te soepel interpreteren. En tweede correctoren die de opgestuurde boel weinig serieus beoordelen. Of helemaal niet beoordelen. Of beoordelen onder invloed van de eerste correctie.
Laten we toch stoppen met deze waanzin, die er slechts op gericht is scholen een zo dik mogelijke vinger in de examenpap te houden.
Externe examinering en externe beoordeling liggen in elkaars verlengde. Het kan. Nu nog even willen.
Zijn we gelijk af van de rare situatie waar Henk begrijpelijk aanstoot aan neemt.
Else Verwoerd | 21-09-2011 11:05:08
@Henk,
Er is niemand die jou verplicht om in het weekend te werken. Bovendien vallen er veel lessen uit na het eindexamen en krijg je gewoon doorbetaald. Doorfrauderen zoals jij het noemt vind ik persoonlijk een laakbare manier van doen.
Johan van Dongen | 21-09-2011 11:41:49
Ik zie op een site als deze (eigenlijk op elke site) liever geen gevingerwijs. Laten we het gewoon over het systeem hebben en over mogelijke verbeteringen daarin.
Marieke | 21-09-2011 13:02:11
@Marieke,
Beste collega, deze website kan ook gelezen worden door ouders, kamerleden,... Het lijkt me dan ook niet raadzaam om op dit forum openlijk toe te geven dat je je niet aan de regels houd. Dat heeft met verbeteringen niet echt veel te maken. Ook klagen over piekbelasting terwijl je weet dat dit bij het onderwijs hoort, hoort hier mi niet thuis. Dat moet je juist op je school regelen.
Johan van Dongen | 27-09-2011 08:52:35
Ontkennen/verzwijgen/verdoezelen van een probleem kan m.i. nooit leiden tot een oplossing. Op een website over onderwijskwaliteit moeten de dingen benoemd kunnen worden zoals ze zijn. Anoniem eventueel.
Laat ouders en kamerleden het vooral lezen, misschien worden bepaalde zaken die nadelig zijn voor leerlingen/onderwijskwaliteit dan eindelijk eens aangepakt.
Marieke | 27-09-2011 09:12:22
@Johan van Dongen: Ik hou ook niet van 'doorfrauderen' maar dat de werkgevers niet dwingen tot werken in het weekend is echt onzin. Zoals eerder aangegeven behaagde het mijn werkgever om op vrijdag de parallelproefwerken Nederlands te geven en op maandag (na een lesdag) de cijfers ingeleverd te krijgen. Dan mag jij me vertellen wanneer ik die drie, vier proefwerken anders moet nakijken dan in het weekend.
Ik klaag er niet over, het hoort bij het werk. En inderdaad is de MR de weg waarlangs betere afspraken tot stand moeten komen. Maar zolang zulke zaken niet goed geregeld zijn - of als de MR er weinig belang aan hecht - zijn werknemers wel degelijk gedwongen om in het weekend te werken.
Nog afgezien van voorlichting op de zaterdag, twee keer per jaar. Of werkweken en uitstapjes op zaterdag of zondag. Ook geen ramp, wel een feit.
Daarnaast houden vergaderingen of buiten-lesactiviteiten tussen 3 en 6 uur weinig rekening met het feit dat lessen voor de volgende dag moeten worden voorbereid. Dat kan lang niet altijd de week tevoren. Zo ben je geregeld gedwongen om je lessen in de avonduren voor te bereiden (of de zeer vroege ochtend). Hoort allemaal bij het vak. Ik vraag niet om medelijden maar om erkenning.
Hannes Minkema | 27-09-2011 15:14:26
Ik doe ongeveer 45 a 60 minuten over om 1 leerling na te kijken voor het vak dat ik geef. Stel dat een "ervaren" nakijker er 30 minuten over doet. Er zijn zo'n 40.000 leerlingen die examen doen in "mijn" vak op havo en vwo. Dat is 20.000 uur. Dat tegen een redelijke vergoeding van 30 a 40 euro per uur. Los van de kosten moeten de examens ook nog eens allemaal in maximaal 10 dagen nagekeken worden. Je vind nooit zoveel ervaren nakijkers. Sterker nog, nakijken vinden de meeste (oud) docenten niet leuk en voor tekortvakken vind je die denk ik al helemaal nooit.
We krijgen trouwens 1 euro netto per leerling voor de tweede correctie. Dat is volgens mij het probleem. Met zo'n ' beloning' wordt je echt niet gestimuleerd om goed werk af te nemen. Je wordt met zo' n flutbeloning niet serieus genomen, de kans is dan ook erg groot ( en terecht?) dat de docent dan ook niet serieus te werk gaat.
Trouwens, hoe doen ze dit op hbo en wo?. Helemaal geen tweede correctie. Nog kwalijker.
S | 17-05-2012 08:43:06
@S: Hoe kom je er bij dat er in het WO geen tweede correctie plaatsvindt? De tentamens waarmee ik te maken heb, hebben die wel. En de werkstukken waar ik mee te maken heb, krijgen halverwege een beoordeling van zowel de begeleider als een extern beoordelaar, en aan het einde idem dito. Het kan dus wel. De vraag is of de geldgever er het belang van inziet en er dus de middelen voor vrijmaakt.
De valkuil is dat de geldgever er *te weinig* middelen voor vrijmaakt. Dus dat je geacht wordt in een half uur een werkstuk te beoordelen, terwijl je in de praktijk voor het lezen, gestandaardiseerd beoordelen, feedback en/of cijfer geven, en soms nader contact met de student al gauw meer dan een uur nodig hebt.
Beoordelen is nuttig maar ook moeilijk en tijdrovend werk. Zoals eigenlijk alles dat je goed moet & wilt doen. Kwaliteit heeft z'n prijs.
Hannes Minkema | 17-05-2012 12:59:48
@Hannes,
Ik zou in dat geval aan mijn werkgever duidelijk maken dat ik niet van plan ben om het hele weekend na te kijken en dat dan ook niet te doen. Dan maar de cijfers een dag later. Ik weet ook wel dat niet iedereen dit zomaar doet of zelfs durft.
Mijn erkenning heb je trouwens!
Johan van Dongen | 18-05-2012 08:10:25
Ik vind het aardig om dit forum te lezen. Veel interessante feiten. De rekensom van S over wat het nakijken van een examen kost in euro's is voor mij een oogopener.
Veel 'onderbuikgevoelens' ook. Niemand die precies kan uitleggen waarom docenten werkdruk ervaren/hebben. Voorbeeld: er is mijns inziens niets mis met werken in het weekend. Dat doen wel meer mensen. Ik ben er één van. Ander voorbeeld: vergaderen doen wij niet van 3 tot 6, maar 's avonds. Overdag werken wij! Niemand die erover klaagt.
Toch ben ik de eerste om te erkennen dat de werkdruk van docenten hoog is en ook ik kan het niet uitleggen.
karin | 18-05-2012 09:11:53
Mogelijke verklaringen: het continu alert moeten zijn, vergelijkbaar met de druk op luchtverkeersleiders, maar met minder ingeroosterde recuperatiemomenten. Daarnaast blijken alle beroepen waarin je met mensen werkt meer werkdruk op te leveren. Dat kan te maken hebben met het gevoel dat je meer voor ze zou willen doen dan de werkgever aan tijd beschikbaar stelt. Zie bijv ook medewerkers in de thuiszorg.
Verder misschien het gejakker van lokaal naar lokaal en gebouw naar gebouw, pauzes waarin het werk doorgaat: nul rustpunten op een dag en vaak geen gelegenheid om te eten.
Het zit hem in elk geval niet in het aantal gewerkte uren of in avond- en weekendwerk: dat heb ik nu in het bedrijfsleven ook en ik ervaar toch veel minder werkdruk.
Marieke | 18-05-2012 10:04:11